Trong bối cảnh nguy cơ mất an toàn thực phẩm và ngộ độc thực phẩm vẫn tiềm ẩn, đặc biệt vào mùa nắng nóng, thành phố Đồng Nai đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm tăng cường kiểm soát tại các cơ sở dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố. Xung quanh nội dung này, phóng viên CDC Đồng Nai đã có cuộc trao đổi với ThS Võ Thị Ngọc Lắm, Phó giám đốc Sở Y tế về những giải pháp trọng tâm trong công tác bảo đảm an toàn thực phẩm trên địa bàn.
ThS Võ Thị Ngọc Lắm, Phó giám đốc Sở Y tế Đồng Nai.
*Thưa bà, bà đánh giá như thế nào về tình hình công tác bảo đảm an toàn thực phẩm trên địa bàn thành phố Đồng Nai trong thời gian gần đây?
ThS Võ Thị Ngọc Lắm: Trong thời gian qua, công tác bảo đảm an toàn thực phẩm (ATTP) trên địa bàn Đồng Nai tiếp tục được triển khai đồng bộ, có sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị. Tỉnh đã duy trì hiệu quả cơ chế phối hợp liên ngành giữa y tế, nông nghiệp, công thương và các lực lượng chức năng; đồng thời đẩy mạnh phân cấp quản lý gắn với trách nhiệm của chính quyền địa phương.
Công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về ATTP được đổi mới cả về nội dung và hình thức, góp phần nâng cao nhận thức và hành vi của người dân, doanh nghiệp. Bên cạnh đó, hoạt động thanh tra, kiểm tra, hậu kiểm được tăng cường, tập trung vào các nhóm nguy cơ cao như bếp ăn tập thể, cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố.
Cụ thể, trong năm 2025, toàn tỉnh đã kiểm tra, hậu kiểm 16.386 cơ sở, phát hiện 2.190 cơ sở vi phạm, xử lý 365 cơ sở, với tổng số tiền xử phạt hơn 4,69 tỷ đồng; đồng thời buộc tiêu hủy nhiều sản phẩm không bảo đảm an toàn, không rõ nguồn gốc xuất xứ.
Nhờ triển khai đồng bộ các giải pháp, trong năm 2025 và quý I-2026, trên địa bàn tỉnh không ghi nhận vụ ngộ độc thực phẩm tập thể lớn. Tuy nhiên, chúng tôi cũng nhìn nhận thẳng thắn rằng, nguy cơ mất an toàn thực phẩm vẫn còn tiềm ẩn, đặc biệt ở khu vực sản xuất nhỏ lẻ, thức ăn đường phố và các cơ sở chưa tuân thủ nghiêm quy định pháp luật.
* Trong “Tháng hành động vì an toàn thực phẩm” năm 2026, ngành y tế Đồng Nai tập trung triển khai những nhiệm vụ trọng tâm nào?
ThS Võ Thị Ngọc Lắm: Thực hiện chỉ đạo của Trung ương và kế hoạch của tỉnh, ngành y tế đã xây dựng và triển khai Tháng hành động vì an toàn thực phẩm với các nội dung trọng tâm, bám sát chủ đề năm 2026.
Trước hết là đẩy mạnh công tác truyền thông, nâng cao nhận thức của người dân và doanh nghiệp về nguy cơ mất an toàn thực phẩm, đặc biệt trong lĩnh vực dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố. Chúng tôi đa dạng hóa hình thức tuyên truyền, từ báo chí, truyền hình đến hệ thống truyền thanh cơ sở, mạng xã hội, nhằm tiếp cận sâu rộng đến từng nhóm đối tượng.
Đoàn kiểm tra liên ngành TP. Đồng Nai kiểm tra đột xuất một bếp ăn tập thể tại Phường Tân Mai, TP. Đồng Nai.
Thứ hai là tăng cường thanh tra, kiểm tra có trọng tâm, trọng điểm. Các đoàn kiểm tra liên ngành cấp tỉnh và cấp huyện được thành lập, tập trung kiểm tra các bếp ăn tập thể tại trường học, khu công nghiệp; các cơ sở dịch vụ ăn uống, thức ăn đường phố và các cơ sở có nguy cơ cao.
Thứ ba là xử lý nghiêm và công khai vi phạm. Quan điểm của chúng tôi là không có vùng cấm, mọi hành vi vi phạm đều bị xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật. Việc công khai các cơ sở vi phạm nhằm nâng cao tính răn đe và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Bên cạnh đó, tỉnh cũng chú trọng nhân rộng các mô hình sản xuất, kinh doanh thực phẩm an toàn, phát triển chuỗi cung ứng thực phẩm sạch, sản phẩm OCOP gắn với kiểm soát chất lượng, góp phần tạo nguồn thực phẩm an toàn, bền vững cho người dân.
*Nguy cơ ngộ độc thực phẩm tập thể tại bếp ăn trường học và khu công nghiệp vẫn khiến dư luận lo ngại, nhất là trong mùa nắng nóng. Ngành y tế có giải pháp gì để kiểm soát vấn đề này?
ThS Võ Thị Ngọc Lắm: Đây là nhóm nguy cơ cao và luôn được ngành y tế xác định là trọng điểm cần kiểm soát chặt chẽ. Đặc biệt trong điều kiện thời tiết nắng nóng, thực phẩm rất dễ bị ô nhiễm, biến chất nếu không được bảo quản đúng quy định.
Trước tình hình đó, Sở Y tế đã chỉ đạo triển khai đồng bộ nhiều giải pháp như: Tăng cường kiểm tra, giám sát định kỳ và đột xuất đối với bếp ăn tập thể tại trường học, khu công nghiệp, nhằm kịp thời phát hiện và xử lý vi phạm; Kiểm soát chặt chẽ nguồn nguyên liệu đầu vào, yêu cầu các đơn vị phải có hợp đồng, hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc rõ ràng; Thực hiện nghiêm quy định lưu mẫu thực phẩm, kiểm tra điều kiện vệ sinh trong chế biến, bảo quản; Tổ chức tập huấn kiến thức ATTP cho người trực tiếp chế biến thực phẩm, nâng cao kỹ năng thực hành an toàn; Phối hợp liên ngành với Sở Giáo dục và Đào tạo, Ban Quản lý các khu công nghiệp để tăng cường giám sát; Xây dựng phương án ứng phó nhanh, sẵn sàng xử lý khi có sự cố xảy ra, hạn chế thấp nhất thiệt hại.
Quan điểm xuyên suốt của chúng tôi là phòng ngừa chủ động, kiểm soát từ sớm, từ xa, không để xảy ra các vụ ngộ độc thực phẩm tập thể.
* Thức ăn đường phố, đặc biệt quanh khu vực trường học, vẫn là mối lo lớn. Theo bà, cần làm gì để quản lý hiệu quả và bền vững?
ThS Võ Thị Ngọc Lắm: Thức ăn đường phố là lĩnh vực đặc thù, khó quản lý do tính chất nhỏ lẻ, di động. Thời gian qua, ngành y tế đã phối hợp với chính quyền địa phương tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm, đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền nâng cao nhận thức.
Tuy nhiên, để khắc phục tình trạng xử lý chưa triệt để, cần thực hiện đồng bộ các giải pháp:
· Gắn trách nhiệm người đứng đầu chính quyền cơ sở trong công tác quản lý ATTP.
· Duy trì kiểm tra thường xuyên, liên tục, không chỉ theo đợt cao điểm.
· Kết hợp chặt chẽ giữa xử lý và tuyên truyền, thay đổi hành vi của người bán và người tiêu dùng.
· Quy hoạch, bố trí khu vực kinh doanh phù hợp, bảo đảm điều kiện vệ sinh.
· Phát huy vai trò giám sát của cộng đồng, đặc biệt là phụ huynh và nhà trường.
Chỉ khi có sự vào cuộc đồng bộ, liên tục của cả hệ thống chính trị và người dân thì công tác quản lý mới đạt hiệu quả bền vững.
* Trong đợt cao điểm này, bà muốn gửi thông điệp gì đến các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm và người tiêu dùng?
ThS Võ Thị Ngọc Lắm: Tôi muốn nhấn mạnh rằng: “An toàn thực phẩm là trách nhiệm pháp lý bắt buộc và cũng là trách nhiệm đạo đức của mỗi tổ chức, cá nhân”.
Các cơ sở sản xuất, kinh doanh cần tuyệt đối tuân thủ các quy định về điều kiện vệ sinh, nguồn gốc nguyên liệu, quy trình chế biến và bảo quản thực phẩm. Ngành chức năng sẽ kiên quyết xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, không có ngoại lệ.
Đối với người tiêu dùng, cần nâng cao ý thức lựa chọn thực phẩm an toàn, có nguồn gốc rõ ràng; đồng thời chủ động phản ánh, tố giác các hành vi vi phạm để cơ quan chức năng kịp thời xử lý.
Công tác bảo đảm an toàn thực phẩm là nhiệm vụ lâu dài, đòi hỏi sự chung tay của toàn xã hội. Khi mỗi người đều nâng cao trách nhiệm của mình, chúng ta sẽ từng bước xây dựng được môi trường thực phẩm an toàn, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng và phát triển bền vững.
Xin cảm ơn ThS Võ Thị Ngọc Lắm!
Thanh Tú – Hồ Thảo