Bước vào năm học 2026-2027, nguy cơ dịch bệnh tay chân miệng (TCM) bùng phát và gia tăng tại các cơ sở giáo dục, đặc biệt là các nhóm trẻ mầm non, trường tiểu học là rất lớn.
Để hiểu rõ hơn về tình hình dịch bệnh TCM, các dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm cũng như các giải pháp chủ động phòng chống bệnh, phóng viên Báo và Phát thanh, Truyền hình Đồng Nai đã có cuộc trao đổi với bác sĩ chuyên khoa I Cao Văn Dũng, Phó Giám đốc Trung tâm kiểm soát bệnh tật (CDC) Đồng Nai.
Bác sĩ chuyên khoa I Cao Văn Dũng, Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Đồng Nai.
Số ca bệnh tay chân miệng tăng cao
• Bác sĩ có thể cho biết tình hình dịch bệnh TCM trên địa bàn thành phố hiện nay như thế nào?
- Bệnh TCM là bệnh truyền nhiễm, lưu hành quanh năm. Theo hệ thống giám sát của chúng tôi, tính đến tuần thứ 35, toàn thành phố ghi nhận hơn 9,6 ngàn ca mắc TCM, tăng 77% so với cùng kỳ năm ngoái. Đáng chú ý, đã ghi nhận 1 trường hợp tử vong do biến chứng của bệnh.
Bệnh TCM gặp chủ yếu ở trẻ em dưới 5 tuổi. Có 2 mốc thời gian được gọi là đỉnh dịch trong năm. Đó là từ tháng 3 đến tháng 5 và từ tháng 9 đến tháng 12, là thời điểm học sinh tựu trường. Việc trẻ quay trở lại trường học trong tháng 9 này chính là nguy cơ rất lớn khiến số ca mắc TCM tiếp tục gia tăng nếu các biện pháp phòng chống không được triển khai quyết liệt.
• Những yếu tố nào khiến nguy cơ lây lan dịch bệnh trong trường học tăng cao, thưa bác sĩ?
- Bệnh TCM do virus gây ra và lây qua đường tiêu hóa. Hai chủng virus phổ biến nhất là Coxsackievirus A16 và Enterovirus 71 (EV71). Thống kê tại Đồng Nai trong năm 2025 có tới 70-80% số ca mắc bệnh do chủng EV71, là chủng virus nguy hiểm, dễ gây biến chứng nặng.
Ghi nhận thực tế cho thấy, có gần 50% số ca lây nhiễm xuất phát từ các trường mầm non và tiểu học. Có nhiều yếu tố dẫn đến nguy cơ bùng phát dịch tại đây. Đó là mật độ tập trung đông, trẻ sinh hoạt, vui chơi chung trong không gian hẹp. Một số nơi môi trường sinh hoạt còn chật chội, thiếu nước sạch hoặc công tác vệ sinh đồ chơi, bề mặt tiếp xúc chưa triệt để. Ngoài ra, trẻ mầm non chưa có thói quen tự rửa tay sạch sẽ, thường xuyên đưa tay hoặc đồ chơi vào miệng, tạo điều kiện thuận lợi cho virus lây lan nhanh chóng.
Từ đầu năm 2026 đến nay, thành phố ghi nhận 341 ổ dịch bệnh TCM. Trong đó có 125 ổ trong trường học.
Thực hiện nghiêm “3 sạch”
• Phụ huynh và giáo viên cần lưu ý những dấu hiệu gì ở trẻ để kịp thời xử trí, thưa bác sĩ?
- Biểu hiện ban đầu của bệnh TCM thường là sốt, đau họng, nổi các mụn nước/phỏng nước ở niêm mạc miệng, lòng bàn tay, đầu gối, mông... Đa phần các trường hợp mắc bệnh ở thể nhẹ và tự hồi phục nếu được chăm sóc tốt.
Tuy nhiên, phụ huynh và giáo viên cần hết sức cảnh giác với các dấu hiệu chuyển nặng sau: trẻ quấy khóc liên tục, giật mình chới với (đặc biệt là giật mình 2 lần trở lên trong 30 phút); trẻ có biểu hiện co giật, đi đứng gồng gánh hoặc đi không vững; sốt cao liên tục không hạ.
Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh có thể tiến triển rất nhanh, dẫn đến các biến chứng nguy hiểm như: viêm màng não, viêm cơ tim, viêm phổi/phù phổi cấp, dẫn đến nguy cơ tử vong cao. Vì vậy, khi thấy trẻ có các triệu chứng nghi ngờ chuyển nặng, gia đình và giáo viên cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay lập tức.
|
|
| Bệnh nhân mắc bệnh tay chân miệng được chăm sóc, điều trị tại Bệnh viện Nhi đồng Đồng Nai. |
• Trước nguy cơ dịch bệnh đầu năm học, CDC Đồng Nai đã phối hợp triển khai những giải pháp cụ thể nào để phòng chống và xử lý ổ dịch, thưa bác sĩ?
- CDC Đồng Nai chủ động tham mưu cho UBND thành phố ban hành kế hoạch phòng chống dịch bệnh truyền nhiễm ngay từ đầu năm. Đồng thời, chúng tôi liên tục phát hành các văn bản đề nghị, hướng dẫn các cơ sở khám, chữa bệnh, ngành giáo dục và UBND các xã, phường tăng cường phối hợp phòng, chống dịch bệnh. Vừa qua, chúng tôi tổ chức hội nghị triển khai công tác phòng chống dịch bệnh đầu năm học 2026-2027 cho toàn bộ 95 xã, phường. Hội nghị có sự tham gia của đại diện UBND địa phương và ban giám hiệu các trường học nhằm thống nhất các hành động trọng tâm.
Ngành y tế khuyến cáo các trường học tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc “3 sạch” là: ăn uống sạch, bàn tay sạch và đồ dùng sạch. Các trường cần khử khuẩn bàn ghế, tay nắm cửa, vòi nước, đồ chơi bằng dung dịch sát khuẩn sau mỗi buổi học và định kỳ tổng vệ sinh cuối tuần.
Giáo viên và cô nuôi dạy trẻ là những người tiếp xúc đầu tiên. Khi phát hiện trẻ có triệu chứng sốt hoặc nổi mụn nước, cần cho trẻ nghỉ học, thông báo ngay cho gia đình, trạm y tế địa phương để phối hợp điều tra, khoanh vùng và xử lý triệt để ổ dịch, không để lây lan rộng.
• Trân trọng cảm ơn bác sĩ!
Hạnh Dung (Báo và PTTH Đồng Nai)