Dịch bệnh sốt xuất huyết (SXH) trên địa bàn thành phố Đồng Nai đang bước vào giai đoạn cao điểm, tính đến hết tuần 41 đã có gần 18.000 ca mắc với 8 trường hợp tử vong. Đáng lo ngại, tại các cơ sở điều trị, số ca bệnh nặng và nguy kịch có dấu hiệu tăng cao. Theo ghi nhận tại Bệnh viện Nhi đồng Đồng Nai, mô hình bệnh cảnh năm nay có sự thay đổi: thay vì chuyển nặng sau ngày thứ 5 như trước đây, nhiều trẻ đã xuất hiện tình trạng sốc nặng, tổn thương đa tạng ngay từ ngày thứ 3 của bệnh. Điều này cảnh báo các phụ huynh cần phải theo dõi sát diễn tiến bệnh của trẻ để kịp thời can thiệp, tránh biến chứng nguy hiểm.
Xuất hiện nhiều ca bệnh nặng, nguy cơ sốc sớm
Tại Bệnh viện Nhi đồng Đồng Nai, số trẻ đến khám và điều trị sốt xuất huyết (SXH) mỗi ngày luôn ở mức cao. ThS.BS.CKII Nguyễn Trọng Nghĩa, Phó Giám đốc bệnh viện, cho biết: “Mỗi ngày, bệnh viện tiếp nhận khoảng 100-200 lượt trẻ đến khám SXH, trong đó trung bình khoảng 40 trẻ phải nhập viện điều trị. Đáng lo ngại, nhiều trường hợp nhập viện khi bệnh đã chuyển nặng như tổn thương gan, tụt huyết áp, sốc…”.
BS Nguyễn Thị Phương Linh, Khoa Hồi sức tích cực - Chống độc, Bệnh viện Nhi đồng Đồng Nai kiểm tra sức khỏe bệnh nhi N.T.A.
Điển hình là trường hợp bệnh nhi N.T.A. nhập viện trong tình trạng lừ đừ, nôn ói liên tục, tổn thương nhiều cơ quan. Cha của bé N.T.A cho biết: “Lúc đầu bé sốt, gia đình đưa đi khám ở Bệnh viện Bà Rịa thì phát hiện mắc SXH. Sang ngày thứ 2, thứ 3, tôi đưa cháu lên Bệnh viện Nhi đồng 1 (TP.HCM), bác sĩ nhận định có thể theo dõi tại địa phương nên đưa về. Sau đó đi xét nghiệm lại thấy tiểu cầu giảm sâu, bệnh tăng nặng nhanh nên vội đưa vào Bệnh viện ĐKKV Long Khánh. Lúc này bé đã bị ảnh hưởng nặng đến gan, thận, phổi. Các bác sĩ lập tức truyền dịch chống sốc, hỗ trợ ổn định huyết áp rồi chuyển gấp lên Bệnh viện Nhi đồng Đồng Nai để tiếp tục hồi sức”.
SXH Dengue là bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi rút Dengue gây ra và lây truyền qua vết đốt của muỗi vằn Aedes aegypti. Bệnh khởi phát điển hình với cơn sốt cao đột ngột 39 - 40 độ C, đau mỏi cơ khớp, nhức đầu và đáp ứng kém với thuốc hạ sốt thông thường. Mối đe dọa lớn nhất đối với tính mạng của trẻ nằm ở các thể biến chứng nặng.
BS Nguyễn Thị Phương Linh, Khoa Hồi sức tích cực - Chống độc, Bệnh viện Nhi đồng Đồng Nai phân tích: “Đối với sốt xuất huyết Dengue nặng, y khoa ghi nhận 3 thể biến chứng nguy hiểm. Thứ nhất là thể thoát huyết tương ồ ạt dẫn đến sốc nặng, tụt huyết áp, mạch nhanh nhỏ, kèm theo tổn thương gan cấp, rối loạn đông máu và xuất huyết nội tạng nặng nề, nguy cơ tử vong rất cao. Thứ hai là biến chứng suy thận cấp. Thứ ba là thể não gây rối loạn tri giác, co giật, trẻ rơi vào li bì, hôn mê”.
Đáng chú ý, trước đây, sốt xuất huyết thường bước vào giai đoạn nguy hiểm từ ngày thứ 5 đến ngày thứ 6 (khi trẻ bắt đầu giảm sốt). Tuy nhiên, thực tế lâm sàng hiện nay đã có sự thay đổi rõ rệt.
BS Phương Linh nhấn mạnh: “Trước đây, SXH nặng thường bắt đầu rơi vào ngày thứ 5 - thứ 6. Tuy nhiên khoảng 1 - 2 năm trở lại đây, nhiều bé bắt đầu rơi vào sốc sớm hơn rất nhiều, ngay từ ngày thứ 3 đến ngày thứ 4 của bệnh. Do đó, phụ huynh tuyệt đối không được giữ tâm lý chủ quan là trẻ mới sốt 1 - 2 ngày thì chưa có biến chứng. Khi trẻ có các biểu hiện sốt cao liên tục, nôn ói nhiều, lừ đừ, đau bụng nhiều vùng gan hoặc phát ban, chảy máu chân răng, bầm tím dưới da thì phải đưa ngay đến cơ sở y tế để được tái khám và can thiệp kịp thời”.
Chủ động diệt muỗi, phòng bệnh ngay từ cộng đồng
Trước diễn biến phức tạp của dịch bệnh, ngành y tế đang phối hợp cùng các ban ngành, đoàn thể tại các địa phương triển khai đồng bộ các biện pháp xử lý ổ dịch, dập dịch diện rộng và tăng cường phun hóa chất diệt muỗi tại các điểm nóng. Bên cạnh đó, các bệnh viện cũng chú ý quy trình phân loại bệnh nhân, tổ chức tập huấn xử trí sốc sớm nhằm hạn chế thấp nhất tỷ lệ diễn tiến nặng và tử vong.
Người dân dọn dẹp, lật úp các vật dụng chứa nước để diệt lăng quăng phòng bệnh XSH.
Tuy nhiên, công tác phòng chống dịch chỉ thực sự đạt hiệu quả bền vững khi có sự vào cuộc chủ động, quyết liệt từ mỗi người dân và từng hộ gia đình. Muỗi vằn thường sinh sản ở những vật dụng chứa nước xung quanh nhà mà người dân vô tình bỏ quên.
Để bảo vệ con trẻ trước nguy cơ biến chứng của sốt xuất huyết, mỗi gia đình cần thực hiện nghiêm các khuyến cáo:
- Triệt phá nơi sinh sản của muỗi: Định kỳ 10 - 15 phút mỗi tuần, tổng vệ sinh môi trường quanh nhà, lật úp toàn bộ xô, chậu, chai lọ, mảnh sành, vỏ dừa; thường xuyên cọ rửa lu khạp, bình bông, dọn sạch máng xối và khay nước tủ lạnh đọng nước.
- Ngăn chặn muỗi đốt: Cho trẻ mặc đồ dài tay, bôi kem chống muỗi, dùng lưới chống muỗi và duy trì thói quen ngủ màn (mùng) kể cả vào ban ngày.
- Phòng ngừa chủ động: Tìm hiểu và tiêm ngừa vắc xin sốt xuất huyết cho trẻ đủ độ tuổi theo hướng dẫn y tế để tạo miễn dịch bảo vệ cơ thể.
- Xử trí đúng khi sốt: Khi trẻ sốt từ ngày thứ 2, cần đưa đi khám để xét nghiệm xác định nguyên nhân. Tuyệt đối không tự ý dùng Aspirin hoặc Ibuprofen để hạ sốt vì dễ gây xuất huyết tiêu hóa nghiêm trọng; chỉ dùng Paracetamol đúng liều lượng và tuân thủ lịch tái khám của bác sĩ.
“Không có lăng quăng, không có muỗi vằn - Không có sốt xuất huyết”, mỗi gia đình cần hành động ngay để bảo vệ con em mình trước những biến chứng nguy hiểm khôn lường của dịch bệnh.
Thiên Thanh