Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), chỉ một động tác rửa tay sạch đã làm giảm tới 35% khả năng lây truyền vi khuẩn. Do đó việc giữ gìn bàn tay sạch, trong đó duy trì thói quen rửa tay với xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn có chứa cồn sẽ giúp góp phần giảm nguy cơ mắc các bệnh truyền nhiễm như: COVID-19, bệnh tiêu chảy, tay chân miệng, thủy đậu, nhiễm khuẩn đường hô hấp...
BS Nguyễn Văn Tú, Khoa Kiểm soát nhiễm khuẩn Bệnh viện Nhi đồng Đồng Nai cho biết, việc giữ bàn tay sạch có vai trò quan trọng, giúp ngăn ngừa các dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm. Đặc biệt trong thời gian này khi dịch bệnh COVID-19 đang bùng phát và diễn biến phức tạp, để phòng dịch ngành Y tế cũng đã khuyến cáo người dân nên tuân thủ quy tắc 5K, trong đó có việc duy trì thói quen rửa tay sạch khuẩn.
Trong bối cảnh dịch COVID -19 diễn biến phức tạp như hiện nay, thì việc rửa tay thường xuyên với xà phòng và nước sạch hoặc sát khuẩn tay bằng dung dịch chứa cồn (chứa ít nhất 60% cồn) là biện pháp đơn giản, rẻ tiền và hiệu quả nhất để bảo vệ sức khỏe. Bởi lẽ, vi rút gây bệnh viêm đường hô hấp cấp COVID-19 lây lan khi dịch nhầy hay dịch tiết đường hô hấp chứa vi rút xâm nhập cơ thể chúng ta từ mắt, mũi, họng qua giọt bắn khi tiếp xúc trực tiếp với người bệnh hoặc thông qua bàn tay chạm vào những vật dụng trung gian chứa vi rút rồi đưa lên mặt. Do đó, việc duy trì thói quen rửa tay sẽ góp phần làm giảm nguy cơ mắc bệnh COVID -19 .
Rửa tay bằng xà phòng với nước sạch/dung dịch sát khuẩn là biện pháp hiệu quả góp phần ngăn ngừa các dịch bệnh truyền nhiễm.
Trong ảnh: Người đến khám bệnh rửa tay bằng dung dịch sát khuẩn tại Bệnh viện Nhi đồng Đồng Nai.
Ngoài ra, những bệnh truyền nhiễm như cảm cúm, tiêu chảy, thủy đậu, tay chân miệng... có thể lây bằng con đường gián tiếp qua vật trung gian, hay những vật dụng xung quanh. Bàn tay là trung gian truyền vi khuẩn, vi rút phổ biến. Việc rửa tay với xà phòng có thể giúp giảm gần 50% trường hợp tiêu chảy; 25% ca nhiễm khuẩn đường hô hấp ở trẻ em dưới 5 tuổi; giảm nguy cơ mắc các bệnh tay chân miệng, cúm, thủy đậu...
“Mỗi ngày, chúng ta thường xuyên tiếp xúc với nhiều người hoặc chạm vào các bề mặt, phát sinh việc tích lũy nhiều vi khuẩn trên tay. Sau đó, chúng ta có thể lây nhiễm bệnh tật cho chính bản thân bằng các hành động vô tình như đưa vi khuẩn chạm vào mắt, mũi, miệng. Mặc dù chúng ta không thể giữ tay vô trùng, nhưng việc rửa tay thường xuyên bằng xà phòng/dung dịch sát khuẩn có thể giúp mỗi người hạn chế chuyển giao và lây lan các vi khuẩn, vi rút sang người khác và ngược lại” – BS Tú nói.
Các thời điểm quan trọng nên rửa tay như: trước và sau khi chế biến thức ăn; trước khi ăn; sau khi đi vệ sinh; sau khi bỏ rác vào thùng; sau khi từ nơi công cộng về; sau khi tiếp xúc người bệnh; sau khi ho, hắt hơi hoặc sổ mũi; sau khi chạm, cầm nắm vào nhiều vật dụng chung, vào bề mặt ở môi trường bên ngoài; rửa tay trước, trong và sau khi chăm sóc người ốm; sau khi vệ sinh cho trẻ nhỏ; sau khi mua sắm, cầm tiền, chăm sóc vật nuôi; rửa tay bất cứ khi nào tay bẩn...
Cũng theo bác sũ Tú, việc rửa tay với các dung dịch chứa cồn hoặc rửa tay bằng xà phòng với nước sạch sẽ giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh truyền nhiễm. Tuy nhiên để việc rửa tay đạt hiệu quả cao, ngoài việc rửa tay thường xuyên thì cần phải rửa tay đúng cách. Người dân cần thực hiện đúng và đủ 6 bước theo hướng dẫn của Bộ Y tế để giúp loại bỏ các vi sinh vật gây bệnh tồn tại trên bàn tay trong quá trình làm việc, sinh hoạt… Và nên rửa tay bằng nước sạch, tốt nhất là sử dụng vòi nước đang chảy để rửa tay.
“Chúng ta nên tạo thói quen tốt rửa tay hàng ngày, khi cần thiết phải đi công việc nên chủ động chuẩn bị chai dung dịch sát khuẩn mang theo để có thể rửa tay ngay sau khi đụng chạm bất cứ vào vật gì, môi trường bề mặt xung quanh… Bên cạnh đó, tại gia đình, nơi làm việc nên thường xuyên vệ sinh nhà cửa sạch sẽ, vệ sinh bề mặt các vật dụng thường xuyên tiếp xúc và để nhà cửa thông thoáng” – BS Tú khuyến cáo.
Các bước rửa tay thường quy bao gồm:
Bước 1: Làm ướt hai lòng bàn tay bằng nước, lấy xà phòng vào lòng bàn tay. Chà 2 lòng bàn tay vào nhau.
Bước 2: Chà lòng bàn tay này lên mu bàn tay kia và ngược lại.
Bước 3: Chà 2 lòng bàn tay vào nhau, miết mạnh các ngón tay vào các kẽ ngón.
Bước 4: Chà mu các ngón tay này lên lòng bàn tay kia và ngược lại (mu tay để khum khớp với lòng bàn tay).
Bước 5: Chà ngón cái của bàn tay này vào lòng bàn tay kia và ngược lại (lòng bàn tay ôm lấy ngón cái).
Bước 6: Chà các đầu ngón tay này vào lòng bàn tay kia và ngược lại. Rửa sạch tay dưới vòi nước chảy đến cổ tay và làm khô tay.
Chú ý: Rửa tay ít nhất trong 30 giây, mỗi thao tác lặp lại ít nhất 5 lần.
Nên rửa tay đúng cách theo 6 bước mà ngành y tế khuyến cáo để đạt hiệu quả cao.
Gia Nhi