Nhờ chú trọng đào tạo nguồn nhân lực và đầu tư trang thiết bị hiện đại, Bệnh viện ĐK Thống Nhất (Đồng Nai) đã từng bước làm chủ nhiều kỹ thuật chuyên sâu trong điều trị chấn thương chỉnh hình. Trong đó, kỹ thuật vi phẫu nối chi thể đứt lìa đang mở ra cơ hội phục hồi cho nhiều bệnh nhân không may gặp tai nạn, góp phần khẳng định năng lực chuyên môn của y tế tuyến tỉnh.
Kịp thời nối lại chi thể cho người bệnh
Mới đây, các bác sĩ Khoa Ngoại Chấn thương chỉnh hình – Bỏng, Bệnh viện ĐK Thống Nhất đã triển khai thành công kỹ thuật vi phẫu nối chi thể đứt lìa, thực hiện thành công hai ca nối ngón tay đứt lìa cho bệnh nhân bị tai nạn lao động và tai nạn sinh hoạt. Đây đều là những ca chấn thương phức tạp, đòi hỏi trình độ chuyên môn cao cùng sự phối hợp nhịp nhàng của ê-kíp phẫu thuật.
Ê-kíp y, bác sĩ Khoa Ngoại Chấn thương chỉnh hình – Bỏng, Bệnh viện ĐK Thống Nhất thực hiện ca phẫu thuật vi phẫu nối ngón tay đứt lìa cho bệnh nhân.
Trường hợp thứ nhất là ông L.H.L. (56 tuổi, ngụ phường Hố Nai) nhập viện ngày 10-2 trong tình trạng đứt lìa ngón cái tay trái do bị nồi bánh chưng đổ dập trúng. Mặc dù phần chi thể đứt lìa được người nhà bảo quản đúng cách trước khi đưa đến bệnh viện, song vết thương tại mỏm cụt khá phức tạp, nham nhở, lóc da và lộ xương.
Đáng chú ý, bệnh nhân có tiền sử đái tháo đường và tăng huyết áp - những yếu tố có thể làm tăng nguy cơ biến chứng sau phẫu thuật. Trước tình huống này, các bác sĩ đã nhanh chóng tiến hành phẫu thuật với nhiều bước kỹ thuật phức tạp như kết hợp xương, khâu nối gân và thực hiện vi phẫu nối hai tầng động mạch, hai tĩnh mạch cùng dây thần kinh. Sau ba ngày hậu phẫu, ngón tay được nối đã hồng ấm, máu lưu thông tốt, tiên lượng phục hồi khả quan.
Trường hợp thứ hai là anh Q.M.H. (25 tuổi, ngụ xã Long Hưng) bị máy cắt làm đứt ngón trỏ tay trái trong lúc lao động. Khi nhập viện, vết thương phức tạp, đầu ngón tay tái nhợt và tổn thương mạch máu nặng.
Các bác sĩ đã tiến hành cố định xương, nối gân và sử dụng một đoạn tĩnh mạch ở mu tay để ghép nối đoạn động mạch bị tổn thương. Sau phẫu thuật, đầu ngón tay hồng tốt, tình trạng tưới máu ổn định.
Theo BS.CKII Nguyễn Quốc Lữ - Quyền Trưởng khoa Ngoại Chấn thương chỉnh hình -Bỏng, phẫu thuật nối chi thể đứt lìa, đặc biệt là ngón tay, là một trong những kỹ thuật khó của chuyên ngành chấn thương chỉnh hình. Kỹ thuật này đòi hỏi phẫu thuật viên có tay nghề vững vàng, sự tỉ mỉ và kiên nhẫn trong từng thao tác.
Thông thường, một ca nối ngón tay có thể kéo dài khoảng 4 giờ, thậm chí lâu hơn tùy mức độ tổn thương. Trong quá trình phẫu thuật, bác sĩ phải thực hiện nhiều thao tác phức tạp như kết hợp xương, khâu nối gân, nối động mạch, tĩnh mạch và thần kinh.
Tất cả các bước đều được thực hiện dưới kính hiển vi phẫu thuật với loại chỉ khâu cực nhỏ, kích thước từ 9/0 đến 10/0. Các mạch máu và dây thần kinh có kích thước rất nhỏ, vì vậy chỉ cần một sai sót nhỏ cũng có thể dẫn đến tắc mạch hoặc thất bại sau nối.
Hiện nay, Khoa Ngoại Chấn thương chỉnh hình - Bỏng của bệnh viện có 5 bác sĩ được đào tạo chuyên sâu về vi phẫu. Trong mỗi tua trực đều có bác sĩ được đào tạo bài bản nhằm sẵn sàng tiếp nhận, xử trí kịp thời các trường hợp chấn thương tương tự. Nhờ đó, nhiều bệnh nhân tưởng chừng mất vĩnh viễn một phần cơ thể đã được nối lại thành công, từng bước phục hồi chức năng và trở lại cuộc sống bình thường.
Xử trí đúng cách để tăng cơ hội nối chi thành công
Theo BS.CKII Nguyễn Quốc Lữ, việc xử lý đúng cách khi bị đứt lìa chi thể (ngón tay, bàn tay, chân...) là yếu tố quyết định để có cơ hội nối thành công, trong đó quan trọng nhất là cầm máu mỏm cụt và bảo quản phần chi thể bị đứt. Khi xảy ra tai nạn đứt lìa chi thể, người dân cần bình tĩnh và thực hiện các bước xử trí đúng cách để tăng khả năng nối lại chi thể.
Hình ảnh ngón tay của bệnh nhân trước và sau khi được các bác sĩ Bệnh viện ĐK Thống Nhất phẫu thuật vi phẫu nối lại thành công.
Phần chi thể đứt lìa cần được rửa nhẹ nhàng bằng nước sạch hoặc nước muối sinh lý, sau đó bọc bằng gạc hoặc khăn sạch rồi cho vào túi ni-lông kín. Túi này tiếp tục được đặt vào thùng có đá lạnh để bảo quản.
Các bác sĩ lưu ý tuyệt đối không đặt trực tiếp chi thể vào nước đá hoặc đá lạnh vì có thể gây tổn thương mô.
Thời gian “vàng” để nối chi thể là trong vòng 4 giờ kể từ khi xảy ra tai nạn. Riêng đối với các trường hợp đứt lìa ngón tay, thời gian có thể kéo dài khoảng 6 giờ do khối cơ ít hơn. Vì vậy, việc đưa bệnh nhân cùng phần chi thể được bảo quản đúng cách đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt là yếu tố then chốt quyết định khả năng thành công của ca phẫu thuật.
Việc làm chủ các kỹ thuật cao như vi phẫu nối chi thể, phẫu thuật đám rối thần kinh, thay khớp vai hay ứng dụng công nghệ in 3D cho thấy sự nỗ lực không ngừng của đội ngũ y, bác sĩ Bệnh viện ĐK Thống Nhất trong nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh. Đây không chỉ là bước tiến về chuyên môn mà còn góp phần khẳng định năng lực điều trị của y tế tuyến tỉnh, từng bước đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng cao của người dân.
Thanh Tú