Sau cánh cửa phòng Hồi sức tích cực (ICU) hay Khoa Cấp cứu, thời gian không được tính bằng ngày hay tháng, mà được đếm bằng từng nhịp tim, từng hơi thở. Ở đó, có một cuộc chiến thầm lặng nhưng khốc liệt diễn ra mỗi ngày - cuộc chiến giành giật sự sống từ tay tử thần. Những “chiến binh” áo trắng tại các bệnh viện tuyến đầu của Đồng Nai đang ngày đêm bám trụ nơi “đầu sóng ngọn gió”, gánh trên vai áp lực lớn nhưng vẫn giữ một trái tim nóng ấm tình người.
Không gian đặc quánh mùi thuốc sát trùng, tiếng máy thở "tít tít" đều đều và những bước chân vội vã là "nhạc nền" quen thuộc tại Khoa Hồi sức tích cực chống độc (ICU) - Bệnh viện ĐK Đồng Nai hay Khu Hồi sức sơ sinh - Bệnh viện Nhi đồng Đồng Nai. Nơi đây, ranh giới giữa sự sống và cái chết mỏng manh như sợi chỉ, và người bác sĩ chính là những “chiến binh” đang ngày đêm nỗ lực hết mình để giữ lại sự sống nơi lằn ranh ấy.
Giành giật sự sống từ tay "tử thần"
"Hồi sức tích cực là nơi tiếp nhận những ca bệnh nặng nhất, bệnh nhân hôn mê, nguy kịch, ranh giới sinh tử rất gần". Đó là lời chia sẻ của BS.CKI Hoàng Thị Thủy, Khoa Hồi sức tích cực chống độc, Bệnh viện ĐKĐồng Nai. Với đặc thù chăm sóc cấp 1 toàn diện 24/7, mọi sinh hoạt của bệnh nhân từ ăn uống, vệ sinh đến thuốc men đều phụ thuộc hoàn toàn vào nhân viên y tế. Áp lực không chỉ đến từ chuyên môn, mà còn từ việc chứng kiến những cuộc chia ly. Nhưng chính trong môi trường khắc nghiệt ấy, những "phép màu" đã được thắp lên bằng chuyên môn và sự tận tâm.
BS.CKI Hoàng Thị Thủy kiểm tra một ca bệnh nặng điều trị tại Khoa Hồi sức tích cực chống độc, Bệnh viện ĐK Đồng Nai.
BS Thủy vẫn nhớ như in ca bệnh của anh Phan Đình Tuân (sinh năm 1988), một thanh niên khỏe mạnh bất ngờ ngưng tim nhập viện hồitháng 5 năm 2025. Sau khi được cấp cứu và chuyển lên Bệnh viện Chợ Rẫy, bệnh nhân phải quay về bệnh viện tỉnh vì gia đình kiệt quệ kinh tế. Lúc đó, anh Tuân hôn mê sâu, thở máy hoàn toàn, viêm phổi nặng và sốc nhiễm trùng, tiên lượng cực kỳ xấu. Với tinh thần "còn nước còn tát", các bác sĩ đã kiên trì điều trị. Sau 2 tuần, điều kỳ diệu đã đến: bệnh nhân hồi phục, cai máy thở và xuất viện. "Khi nhận được clip bệnh nhân hát karaoke, chạy xe sinh hoạt bình thường gửi về, chúng tôi vỡ òa hạnh phúc"- BS Thủy bồi hồi nhớ lại.
Nếu ở bệnh viện đa khoa là cuộc chiến với các bệnh lý phức tạp của người lớn, thì tại Bệnh viện Nhi đồng Đồng Nai, các bác sĩ lại đối mặt với những thử thách đặc thù hơn nhiều. ThS.BS Nguyễn Trọng Nghĩa – Phó Giám đốc Bệnh viện Nhi đồng Đồng Nai, người có 27 năm gắn bó với nghề, chia sẻ: “Cấp cứu nhi khó hơn người lớn rất nhiều vì cơ thể trẻ chưa hoàn thiện, dụng cụ phải có kích cỡ riêng và diễn tiến bệnh cực nhanh”.
Đặc biệt, tại Khoa Hồi sức tích cực sơ sinh, các bác sĩ phải chăm sóc những "chiến binh tí hon" chỉ nặng vài trăm gram. BS.CKII Huỳnh Thị Thanh, Phó trưởng khoa, phụ trách Khoa Hồi sức tích cực sơ sinh cho biết:“Điều trị cho trẻ sinh cực non không chỉ là giữ các chỉ số sinh tồn mà còn là tạo môi trường để các cơ quan tim, phổi, não tiếp tục trưởng thành”.
Câu chuyện về bé M.K.C (ngụ xã Phú Vinh), chào đời ở tuần thai thứ 24 với cân nặng vỏn vẹn 900 gram là một minh chứng. Suốt 78 ngày ròng rã, các y bác sĩ phải cân đo đong đếm từng mililit dịch nuôi dưỡng, kiểm soát từng cơn ngưng thở, từng đợt nhiễm trùng. Cho đến khi bé nặng 1,8kg, khỏe mạnh và được xuất viện. "Khoảnh khắc nhìn thấy bé tự thở, bú được sữa sau nhiều tháng ngày giành giật với tử thần, đó là niềm vui thực sự của nghề y" - BS Thanh xúc động nói.
Tuy nhiên, không phải cuộc chiến nào cũng kết thúc có hậu. BS.CKI Phạm Tuấn Anh - Khoa Cấp cứu, Bệnh viện ĐK Đồng Nai, không giấu được sự day dứt khi nhắc về những ca bệnh bất lực. Anh kể về một bệnh nhân nam 70 tuổi bị ung thư thực quản giai đoạn cuối, nhập viện trong tình trạng suy hô hấp. Về mặt chuyên môn, chỉ cần khai khí quản là có thể cứu sống bệnh nhân trong cơn nguy kịch. Nhưng rào cản pháp lý và sự từ chối của gia đình đã buộc bác sĩ phải dừng lại. "Cảm giác mình có thể làm được nhưng buộc phải buông tay vì rào cản ngoài chuyên môn khiến chúng tôi hụt hẫng vô cùng"- BS Tuấn Anh tâm sự.
Những nỗi niềm và bài toán "giữ chân"
Đằng sau những ca cứu sống ngoạn mục, đằng sau sự ngưỡng mộ của xã hội, những bác sĩ nơi tuyến đầu đang phải đối mặt với những áp lực và nỗi niềm cơm áo gạo tiền rất đời thường.
Công việc tại khoa Hồi sức, Cấp cứu đòi hỏi sự hy sinh rất lớn. Họ phải trực đêm, làm việc vào ngày lễ tết, chịu áp lực từ sự quá tải và đôi khi là cả thái độ thiếu hợp tác, thậm chí đe dọa từ người nhà bệnh nhân. BS Tuấn Anh chia sẻ, nhiều người nhà không hiểu quy trình phân loại bệnh, cứ thấy vào viện là đòi cấp cứu ngay, trong khi bác sĩ phải ưu tiên những ca ngưng tim, ngưng thở trước. Những lời to tiếng, xúc phạm là điều họ thường xuyên phải "nuốt" vào trong để tập trung cứu người.
BS.CKII Huỳnh Thị Thanh thăm khám cho một trẻ sinh cực non tại Khoa Hồi sức tích cực sơ sinh, Bệnh viện Nhi đồng Đồng Nai.
Áp lực là vậy, nhưng chế độ đãi ngộ vẫn chưa thực sự tương xứng. BS Nguyễn Trọng Nghĩa thẳng thắn nhìn nhận: "Hiện nay, thu nhập của bác sĩ hồi sức có cao hơn các khoa khác nhưng không nhiều, chỉ chênh lệch khoảng 1-2 triệu đồng/tháng từ các khoản phụ cấp, chưa đủ để giữ chân nhân tài".
Một thực tế đáng buồn là tiền trực của nhân viên y tế vẫn còn rất khiêm tốn. Theo chia sẻ của các bác sĩ, một ca trực kéo dài 24 giờ căng thẳng, thức trắng đêm, mức thù lao nhận được chỉ dao động khoảng 115.000đ đến 185.000đ tùy theo quy định và hạng bệnh viện. Con số này quá nhỏ bé so với công sức và trách nhiệm họ bỏ ra.
Dù vậy, một tín hiệu vui đã đến với ngành y tế. Theo Nghị quyết 261/2025/QH15được Quốc hội khóa XV thông qua tại Kỳ họp thứ 10 (ngày 11/12/2025), chế độ phụ cấp ưu đãi nghề đối với nhân viên y tế công tác tại các lĩnh vực đặc thù, nặng nhọc như: Hồi sức cấp cứu, Giải phẫu bệnh… đã được nâng lên 100%. BS Hoàng Thị Thủy cũng bày tỏ niềm hy vọng, khi chính sách này có hiệu lực sẽtiếp thêm động lực để đội ngũ y bác sĩ yên tâm công tác. Bên cạnh đó, các bệnh viện như Nhi đồng Đồng Nai cũng đang nỗ lực "giữ chân" bác sĩ bằng môi trường làm việc chuyên nghiệp, tạo điều kiện học tập nâng cao tay nghề và các chính sách khen thưởng, bổ nhiệm kịp thời.
Nhưng trên tất cả, điều giữ chân họ lại với nghề không phải là các khoản phụ cấp, mà là lòng đam mê và trách nhiệm. "Bác sĩ hồi sức thường nghèo hơn bác sĩ làm dịch vụ bên ngoài, họ trụ lại vì đam mê, lương tâm nghề nghiệp là chính",- BS Nghĩa khẳng định. Với BS Tuấn Anh, món quà lớn nhất là khi thấy bệnh nhân ngưng tim, tím tái hồi tỉnh lại sau những lần ép tim, sốc điện. Còn với BS Thanh, ánh mắt nhẹ nhõm và biết ơn của cha mẹ các bé sinh non chính là động lực để chị tiếp tục gắn bó với nghề.
Kết thúc bài viết, tôi xin mượn lời của BS Phạm Tuấn Anh: "Chỉ mong có sự thông cảm giữa hai chiều, người nhà hiểu cho áp lực của bác sĩ và bác sĩ thấu hiểu nỗi lo của người nhà". Giữa lằn ranh sinh tử khốc liệt, sự thấu hiểu và trân trọng của cộng đồng chính là liều thuốc tinh thần quý giá nhất, tiếp thêm sức mạnh cho những trái tim nóng dưới lớp áo blouse trắng tiếp tục sứ mệnh cao cả của mình.
Thiên Thanh