Sáng ngày 21-5, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) TP. Đồng Nai tổ chức hội nghị tổng kết hoạt động phòng chống và loại trừ sốt rét giai đoạn 2023-2025, đồng thời triển khai kế hoạch năm 2026 của Dự án “Sáng kiến khu vực ngăn chặn và loại trừ sốt rét kháng thuốc Artemisinin” (RAI4E). Nhiều kết quả tích cực đã được ghi nhận, tạo nền tảng để thành phố hướng tới mục tiêu loại trừ sốt rét bền vững vào năm 2030.
Tham dự hội nghị có lãnh đạo CDC Đồng Nai, đại diện các Trung tâm Y tế khu vực, trạm y tế xã, phường tham gia dự án cùng các đơn vị chuyên môn liên quan.
TS. Phạm Hoàng Xuân – Phó Giám đốc CDC Đồng Nai phát biểu tại hội nghị.
Nhiều kết quả tích cực
Báo cáo tại hội nghị, ThS Vũ Văn Hiệp, Phụ trách khoa Ký sinh trùng - Côn trùng CDC Đồng Nai cho biết, thành phố tiếp tục duy trì thành quả không ghi nhận trường hợp tử vong do sốt rét, không để xảy ra dịch trong nhiều năm liên tiếp. Giai đoạn 2023-2025, số ca mắc sốt rét có ký sinh trùng giảm khoảng 50% so với giai đoạn trước, tỷ lệ mắc duy trì ở mức rất thấp.
ThS Vũ Văn Hiệp, Phụ trách khoa Ký sinh trùng - Côn trùng, CDC Đồng Nai báo cáo về hoạt động phòng chống và loại trừ sốt rét giai đoạn 2023-2025.
Đến nay, toàn tỉnh có 60 xã, phường đạt tiêu chí loại trừ sốt rét bền vững và 13 đơn vị được công nhận loại trừ sốt rét theo lộ trình của Bộ Y tế. Trong đó, khu vực Đồng Nai trước đây có 55 xã, phường được công nhận từ năm 2023; khu vực Bình Phước cũ có thêm 5 xã, phường được công nhận trong năm 2024.
Năm 2025, toàn tỉnh ghi nhận 5 trường hợp mắc sốt rét, trong đó chỉ có 1 ca nội địa, các trường hợp còn lại là ca ngoại lai từ châu Phi trở về. Tất cả đều được phát hiện sớm, điều trị đúng phác đồ và quản lý theo quy định.
Các hoạt động giám sát, xét nghiệm được duy trì thường xuyên từ tỉnh đến cơ sở. Trong năm 2025, ngành y tế đã thực hiện hơn 77.000 lượt xét nghiệm lam máu và test chẩn đoán nhanh, đạt 86% kế hoạch; tỷ lệ lam xét nghiệm không sai sót đạt 100%.
Nhân viên khoa Ký sinh trùng - Côn trùng CDC Đồng Nai lấy lam máu sàng lọc sốt rét cộng đồng tại xã Đăk Ơ.
Cùng với đó, công tác giám sát véc tơ truyền bệnh và phun tẩm hóa chất phòng, chống muỗi tại các địa bàn nguy cơ cao như Vĩnh Cửu, Tân Phú... tiếp tục được duy trì. Các hoạt động truyền thông về phòng, chống sốt rét cũng được đẩy mạnh, tập trung hướng dẫn người dân ngủ màn, sử dụng kem xua muỗi và chủ động đến cơ sở y tế khi có dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh.
Dự án RAI4E cũng phát huy hiệu quả thông qua việc hỗ trợ màn đôi, võng màn tẩm hóa chất cho người dân vùng nguy cơ cao, đồng thời hỗ trợ hoạt động giám sát, truyền thông và nâng cao năng lực chuyên môn cho y tế cơ sở.
Toàn cảnh hội nghị.
Phát biểu tại hội nghị, TS Phạm Hoàng Xuân, Phó Giám đốc CDC Đồng Nai cho biết, công tác phòng chống và loại trừ sốt rét trên địa bàn thành phố thời gian qua đạt nhiều kết quả tích cực, góp phần kiểm soát hiệu quả dịch bệnh và bảo vệ sức khỏe nhân dân.
Tăng cường giám sát dịch tễ tại các địa bàn nguy cơ cao
Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác phòng chống sốt rét vẫn đối mặt nhiều thách thức tại các địa bàn có yếu tố rừng núi, biên giới và dân di biến động như Bù Gia Mập, Bù Đăng, Đồng Phú, Phú Riềng và Lộc Ninh.
Theo đại diện Trung tâm Y tế khu vực Bù Gia Mập, số ca mắc sốt rét trên địa bàn đã giảm từ 26 ca năm 2021 xuống 0 ca năm 2024; năm 2025 ghi nhận 1 ca ngoại lai và từ đầu năm 2026 đến nay chưa phát hiện ca mắc mới. Tuy nhiên, đặc thù địa bàn rộng, nhiều khu vực rừng núi, người dân thường xuyên đi rừng, ngủ rẫy khiến nguy cơ xuất hiện các ca bệnh ngoại lai vẫn hiện hữu.
Còn đại diện Trung tâm Y tế khu vực Bình Long cho biết, việc sắp xếp chính quyền địa phương hai cấp cũng tác động đến tổ chức bộ máy và nhân lực y tế cơ sở, ảnh hưởng nhất định đến hoạt động y tế dự phòng và công tác phòng chống sốt rét tại một số địa phương.
Đại diện trung tâm y tế khu vực Bình Long trình bày báo cáo tham luận tại hội nghị.
Tại hội nghị, các đại biểu đã chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn, thảo luận những khó khăn, vướng mắc và đề xuất nhiều giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả triển khai chương trình trong thời gian tới.
Kết luận hội nghị, TS Phạm Hoàng Xuân cho biết, ngành y tế Đồng Nai sẽ tiếp tục tăng cường giám sát dịch tễ, phát hiện sớm ca bệnh tại cộng đồng; duy trì truyền thông cho các nhóm nguy cơ cao như người đi rừng, ngủ rẫy; nâng cao năng lực chuyên môn cho nhân viên y tế cơ sở; đồng thời phát huy hiệu quả các nguồn hỗ trợ từ Dự án RAI4E, HPA và Hội Y tế công cộng.
Bên cạnh đó, các địa phương cần chủ động huy động thêm nguồn lực xã hội hóa để tăng đầu tư cho công tác phòng chống sốt rét, bảo đảm người dân được thụ hưởng đầy đủ các hoạt động phòng bệnh, góp phần thực hiện mục tiêu loại trừ sốt rét bền vững trên địa bàn Đồng Nai vào năm 2030.
Đỗ Hoa