Từ thăm khám tại nhà, theo dõi người mắc bệnh mạn tính đến giám sát dịch bệnh, y tế cơ sở tại Đồng Nai đang từng bước chuyển từ chăm sóc thụ động sang chủ động quản lý sức khỏe, phát hiện sớm nguy cơ và phòng bệnh từ cộng đồng.
Từ trạm y tế đến tận nhà dân
Tại Trạm Y tế xã Phú Nghĩa, hiện có 552 người mắc tăng huyết áp và 154 người mắc đái tháo đường đang được quản lý. Bên cạnh khám, tư vấn tại trạm, nhân viên y tế còn chủ động đến nhà thăm khám, hướng dẫn sử dụng thuốc, tư vấn dinh dưỡng và chế độ sinh hoạt phù hợp cho những trường hợp cao tuổi, sức khỏe yếu hoặc đi lại khó khăn.
Bác sĩ Nguyễn Văn Đức, Giám đốc Trạm Y tế xã Đa Kia, đến tận hộ gia đình khám bệnh cho người dân.
Bà Bùi Thị Đỏ (81 tuổi, ngụ xã Phú Nghĩa, TP. Đồng Nai) bị tăng huyết áp và tai biến mạch máu não 2 năm nay. Do tuổi cao, sức khỏe yếu, việc đi lại để khám bệnh của bà gặp nhiều khó khăn. Vì vậy, khi được nhân viên y tế đến tận nhà kiểm tra sức khỏe, hướng dẫn chăm sóc và theo dõi huyết áp, bà rất vui và an tâm hơn.
Theo DS.CKI Nguyễn Thị Hồng, Phó giám đốc phụ trách điều hành Trạm Y tế xã Phú Nghĩa, trạm thường xuyên phối hợp với chính quyền địa phương và mạng lưới cộng tác viên nắm bắt hoàn cảnh, rà soát những trường hợp cần hỗ trợ để tổ chức khám, chăm sóc phù hợp.
“Đối với người mắc bệnh mạn tính, việc theo dõi sức khỏe thường xuyên, sử dụng thuốc đúng chỉ định và tái khám định kỳ có ý nghĩa quan trọng trong kiểm soát bệnh, hạn chế biến chứng. Thông qua khám sức khỏe, nhân viên y tế còn có thể phát hiện sớm những bất thường để tư vấn, hướng dẫn người dân điều trị kịp thời” – DS Hồng cho biết.
Không chỉ quản lý người bệnh tại trạm, việc đưa dịch vụ y tế đến tận nhà cũng được triển khai tại xã Đa Kia. Trạm Y tế xã tổ chức khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc tại hộ gia đình cho người cao tuổi, người khuyết tật, các nhóm yếu thế, trẻ em và những trường hợp chưa được khám.
Tại thôn Bình Hà, các y, bác sĩ trực tiếp đến từng hộ gia đình để khám, sàng lọc và tư vấn sức khỏe. Trạm bố trí khoảng 25 nhân viên y tế tham gia các tổ khám, dự kiến mỗi ngày khám cho khoảng 300 người.
Chị Điểu Thị Kim Lan, người thân của một người khuyết tật ngụ thôn Bình Hà, xã Đa Kia, cho biết chị rất xúc động khi các y, bác sĩ đến tận nhà thăm khám cho người thân. Việc được chăm sóc tại nhà giúp gia đình giảm bớt khó khăn trong đi lại.
Theo lãnh đạo Trạm Y tế xã Đa Kia, qua khám sàng lọc, người dân được đánh giá tình trạng sức khỏe, tư vấn cách chăm sóc và theo dõi. Những trường hợp có dấu hiệu bất thường được hướng dẫn khám chuyên khoa hoặc chuyển tuyến khi cần thiết. Thông tin sau khám cũng có thể được cập nhật vào hồ sơ sức khỏe điện tử, phục vụ việc theo dõi và quản lý sức khỏe lâu dài.
Theo báo cáo từ Sở Y tế thành phố Đồng Nai, đến hết ngày 2-10, toàn thành phố có hơn 3,1 triệu người đã được khám sức khỏe, khám sàng lọc miễn phí, bao gồm khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế, đạt 75,63% dân số. Trong đó, 549.574 hồ sơ khám sức khỏe đã được liên thông lên cơ sở dữ liệu của Bộ Y tế và 550.453 hồ sơ được kết nối về trung tâm dữ liệu thành phố.
Chủ động phòng bệnh từ cộng đồng
Cùng với quản lý sức khỏe người dân, y tế cơ sở còn giữ vai trò quan trọng trong giám sát dịch bệnh, phát hiện sớm nguy cơ và hướng dẫn cộng đồng chủ động phòng bệnh.
Nhân viên Trạm Y tế xã Phú Nghĩa phát tờ rơi, tuyên truyền phòng bệnh sốt xuất huyết cho người dân.
Tại xã Lộc Tấn, trạm y tế phối hợp với chính quyền địa phương và các ban, ngành, đoàn thể tuyên truyền phòng, chống sốt xuất huyết bằng nhiều hình thức. Người dân được hướng dẫn kiểm tra, vệ sinh dụng cụ chứa nước, loại bỏ vật dụng đọng nước và diệt lăng quăng nhằm hạn chế nơi sinh sản của muỗi truyền bệnh.
Chị Hoàng Thị Thúy, người dân ấp Bù Núi, cho biết qua tuyên truyền, vận động của nhân viên y tế, gia đình chị chú ý hơn đến việc vệ sinh môi trường và kiểm tra các dụng cụ chứa nước.
“Gia đình tôi thường xuyên vệ sinh quanh nhà, kiểm tra các dụng cụ chứa nước và thực hiện theo hướng dẫn của nhân viên y tế để phòng bệnh” – chị Thúy chia sẻ.
Theo chị Lý Thị Mỹ Duyên, nhân viên Trạm Y tế xã Lộc Tấn, công tác tuyên truyền được trạm duy trì thường xuyên để người dân hình thành thói quen chủ động bảo vệ sức khỏe. Bên cạnh truyền thông, nhân viên y tế còn phải bám sát địa bàn, kiểm tra các khu vực có nguy cơ và phối hợp xử lý kịp thời khi phát hiện ca bệnh hoặc ổ dịch.
Nhờ đó, tình hình sốt xuất huyết trên địa bàn xã từng bước được kiểm soát. Cụ thể, số ca mắc giảm từ 22 ca ở tuần 26 xuống còn 4 ca ở tuần 41.
Tại xã Hưng Phước, khi xuất hiện trường hợp nghi mắc sốt xuất huyết, nhân viên y tế nhanh chóng xác minh, điều tra dịch tễ, phối hợp với nhân viên y tế thôn, ấp tuyên truyền, hướng dẫn người dân vệ sinh môi trường, loại bỏ các vật dụng có thể trở thành nơi muỗi sinh sản và triển khai biện pháp xử lý tại khu vực có nguy cơ.
Tại xã Hưng Phước, BS. Bùi Thị Thu Liễu, Giám đốc Trạm Y tế xã, cho biết đơn vị chủ động phát hiện, xử lý sớm các nguy cơ dịch bệnh; đồng thời tuyên truyền, vận động người dân vệ sinh môi trường, thực hiện các biện pháp phòng bệnh theo khuyến cáo, góp phần bảo vệ sức khỏe bản thân và cộng đồng.
Những hoạt động này có thể thấy, phòng bệnh tại cộng đồng không chỉ dừng lại ở tuyên truyền hay xử lý khi dịch bệnh xuất hiện, mà cần được thực hiện thường xuyên, liên tục. Khi người dân được cung cấp thông tin kịp thời, biết nhận diện nguy cơ và chủ động phối hợp với nhân viên y tế, các yếu tố nguy cơ có thể được phát hiện, xử lý sớm, góp phần hạn chế dịch bệnh lây lan.
Từ quản lý bệnh mạn tính, khám sức khỏe tại nhà đến giám sát dịch bệnh, y tế cơ sở ngày càng phát huy vai trò trong chăm sóc và bảo vệ sức khỏe người dân.
Xuân Hiệp