Không chỉ làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh lý nguy hiểm như tim mạch, thần kinh, ung thư gan…, việc lạm dụng rượu bia còn kéo theo nhiều hệ lụy về tai nạn giao thông, bạo lực gia đình và giảm năng suất lao động. Các chuyên gia khuyến cáo người dân hạn chế sử dụng đồ uống có cồn để bảo vệ sức khỏe và chất lượng cuộc sống.
Tác động đến hầu hết các cơ quan trong cơ thể
Theo Bộ Y tế, rượu bia là nguyên nhân của hơn 230 loại bệnh tật và tình trạng chấn thương khác nhau. Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cũng khẳng định không có mức sử dụng rượu bia nào được xem là hoàn toàn an toàn đối với sức khỏe.
Các chuyên gia khuyến cáo, người dân cần hạn chế tối đa việc sử dụng đồ uống có cồn. (Nguồn: internet)
Việt Nam hiện thuộc nhóm quốc gia có mức tiêu thụ rượu bia cao tại châu Á. Tình trạng sử dụng đồ uống có cồn ngày càng phổ biến, đặc biệt ở nam giới và người trẻ tuổi, đang tạo ra gánh nặng lớn về bệnh tật và chi phí y tế.
BS.CKI Phan Văn Tuấn, Trưởng khoa Phòng, chống bệnh không lây nhiễm, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) TP. Đồng Nai cho biết, việc lạm dụng rượu bia có thể ảnh hưởng hầu hết các cơ quan của cơ thể, từ gan, tim mạch, thần kinh đến hệ tiêu hóa và miễn dịch.
Trong đó, gan là cơ quan chịu ảnh hưởng nặng nề nhất do phải chuyển hóa cồn. Sử dụng rượu bia kéo dài có thể dẫn đến gan nhiễm mỡ, viêm gan do rượu, xơ gan và ung thư gan. Đáng lo ngại, nhiều bệnh lý tiến triển âm thầm và chỉ được phát hiện khi đã ở giai đoạn nặng.
Không chỉ gây hại cho gan, rượu bia còn làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch như tăng huyết áp, rối loạn nhịp tim, suy tim và đột quỵ.
Đối với hệ tiêu hóa, cồn có thể gây viêm loét dạ dày, viêm tụy cấp, rối loạn hấp thu dinh dưỡng, đồng thời làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh ung thư như ung thư thực quản, gan và đại trực tràng.
“Rượu bia tác động trực tiếp đến hệ thần kinh trung ương. Người sử dụng thường xuyên có nguy cơ suy giảm trí nhớ, giảm khả năng tư duy, rối loạn cảm xúc, lo âu và trầm cảm. Lạm dụng kéo dài có thể làm tổn thương tế bào thần kinh, ảnh hưởng chức năng não bộ và thay đổi hành vi, nhân cách” – BS Tuấn cho biết.
Ngoài ra, việc sử dụng rượu bia kéo dài còn làm suy giảm hệ miễn dịch, thúc đẩy quá trình lão hóa và ảnh hưởng đến khả năng lao động. Với phụ nữ mang thai, đồ uống có cồn có thể gây tác động nghiêm trọng đến thai nhi, làm tăng nguy cơ sinh non, nhẹ cân hoặc mắc hội chứng nhiễm độc rượu bào thai.
Thời gian gần đây, nhiều cơ sở y tế trên địa bàn TP. Đồng Nai liên tục tiếp nhận các trường hợp ngộ độc rượu nặng. Không ít bệnh nhân nhập viện trong tình trạng hôn mê, suy hô hấp, tổn thương não, thậm chí tử vong do sử dụng rượu không rõ nguồn gốc hoặc chứa methanol.
Nhiều hệ lụy đối với gia đình và xã hội
Theo các chuyên gia, tác hại của rượu bia không chỉ dừng lại ở vấn đề sức khỏe mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống gia đình và trật tự xã hội.
Nhiều vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng xảy ra thời gian qua có liên quan đến việc sử dụng rượu bia. Không ít trường hợp người điều khiển phương tiện sau khi uống rượu đã gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng cho bản thân và cộng đồng.
Bên cạnh đó, lạm dụng rượu bia còn là nguyên nhân dẫn đến bạo lực gia đình, mất an ninh trật tự, giảm năng suất lao động và phát sinh nhiều hành vi vi phạm pháp luật.
Ông T.V.A. (50 tuổi, ngụ TP. Đồng Nai) làm lao động tự do và có thói quen uống rượu bia từ 2-3 lần mỗi tuần. Nhiều lần trở về nhà trong tình trạng say xỉn, ông thường xảy ra mâu thuẫn với vợ khi được nhắc nhở về sức khỏe cũng như việc chi tiêu trong gia đình. Trong một lần không kiềm chế được cảm xúc, ông đã lớn tiếng chửi mắng, xô đẩy khiến vợ bị thương nhẹ. Sự việc không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe của người vợ mà còn khiến các con hoảng sợ, tâm lý bất an, không khí gia đình luôn trong tình trạng căng thẳng kéo dài.
Theo BS Phan Văn Tuấn, một thực tế đáng lo ngại hiện nay là tình trạng ép uống rượu bia trong các cuộc gặp gỡ, tiệc tùng hoặc giao tiếp công việc vẫn còn phổ biến. Nhiều người dù không có nhu cầu nhưng vẫn uống vì tâm lý nể nang, áp lực quan hệ xã hội hoặc lo ngại ảnh hưởng đến công việc.
“Uống nhiều rượu bia không phải thước đo của bản lĩnh hay khả năng giao tiếp. Việc thay đổi nhận thức và xây dựng văn hóa ứng xử lành mạnh là giải pháp quan trọng để giảm tác hại của rượu bia” – BS Tuấn nhấn mạnh.
Các chuyên gia khuyến cáo, người dân cần hạn chế tối đa việc sử dụng đồ uống có cồn, duy trì lối sống lành mạnh thông qua chế độ dinh dưỡng hợp lý, tập luyện thể dục thể thao thường xuyên và khám sức khỏe định kỳ.
Trong trường hợp sử dụng rượu bia, nam giới không nên uống quá hai đơn vị cồn mỗi ngày, nữ giới không quá một đơn vị cồn mỗi ngày và không uống quá 5 ngày trong tuần. Đặc biệt, tuyệt đối không điều khiển phương tiện giao thông sau khi đã sử dụng rượu bia.
“Hạn chế rượu bia không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe bản thân mà còn góp phần giảm gánh nặng cho gia đình và xã hội, xây dựng môi trường sống an toàn, văn minh hơn” – BS Tuấn khuyến cáo.
N. Văn