Bệnh gút (Gout) là bệnh viêm khớp do vi tinh thể, đặc trưng bởi những đợt viêm khớp cấp tái phát, có lắng đọng tinh thể muối urat natri trong các mô, gây ra do tăng acid uric trong máu. Đây là bệnh do rối loạn chuyển hóa nhân purin, thuộc nhóm bệnh rối loạn chuyển hóa.
Bệnh thường xảy ra với nam giới trung niên (tuổi 30-60) chiếm 95% và những người có nguy cơ cao là béo phì, nghiện rượu bia, người có tiền sử gia đình bị bệnh gút,... ở nữ thường xảy ra sau thời kỳ mãn kinh. Ngày nay, nhiều người trẻ cũng mắc phải bệnh này do chế độ sinh hoạt, dinh dưỡng không lành mạnh.
Không còn là “bệnh nhà giàu”
Sau khi tham gia tiệc cưới vào buổi tối và uống khoảng 6-8 lon bia, đầu giờ sáng ngày hôm sau, anh N.V.N. (26 tuổi, TP.Biên Hòa) chịu 1 cơn sưng đau đột ngột, dữ dội ở ngón 1 bàn chân phải. Anh N. đau đến mức không thể tự đi được mà phải ngồi xe lăn để di chuyển. Anh N. đến khám bệnh tại Bệnh viện Hoàn Mỹ ITO Đồng Nai. Tại đây, các bác sĩ tiến hành các xét nghiệm, chụp Xquang bàn chân, kết quả cho thấy anh N bị viêm khớp gút cấp nguy phát/ thừa cân độ II.
Bác sĩ đã tiến hành điều trị cơn gút cấp cho bệnh nhân N., sau 7 ngày điều trị bệnh nhân hết đau khớp hoàn toàn. Tiếp đó, bệnh nhân được tái khám và điều trị phòng ngừa. Sau 4 tháng điều trị, bệnh nhân không có cơn gút cấp tái phát, acid uric máu giảm. Tuy nhiên, bệnh nhân N. chưa cải thiện được cân nặng; không uống rượu bia nhưng chưa tiết chế được chế độ ăn nhiều thịt cá và thói quen dùng thức ăn nhanh khiến cho nguy cơ tái phát cơn gút cấp vẫn còn ở mức cao.
BS CKI Phạm Duy Linh, Bệnh viện Hoàn Mỹ ITO Đồng Nai đang khám và tư vấn cho người bệnh gút.
BS.CKI Phạm Duy Linh, Khoa Nội, Bệnh viện Hoàn Mỹ ITO Đồng Nai cho biết, trước đây, bệnh gút được cho là “bệnh nhà giàu” và chỉ ảnh hưởng đến quý ông ở tuổi trung niên. Nhưng thực tế qua công tác khám và điều trị bệnh gút hiện nay cho thấy, tỷ lệ phự nữ mắc bệnh ngày càng phổ biến, đặc biệt là nhóm phụ nữ sau mãn kinh. Đồng thời, đời sống kinh thế xã hội ngày càng nâng cao hơn, nguồn thực phẩm đa dạng và chế độ ăn uống không lành mạnh đã khiến bệnh gút ngày càng phổ biến và trẻ hoá. Bệnh nhân N.V.N. nêu trên là một ví dụ.
Theo bác sĩ Linh, một số nguyên nhân chính khiến gia tăng bệnh gút ở người trẻ tuổi là do: Chế độ ăn nhiều thực phẩm giàu purin như thịt đỏ, hải sản, nội tạng động vật…; ít hoạt động thể lực, tình trạng thừa cân, béo phì ngày càng tăng ở giới trẻ; tình trạng lạm dụng rượu bia, thuốc lá; sử dụng nhiều đồ uống có đường, các loại carbohydrate tinh chế.
Cần tuân thủ chế độ sinh hoạt, ăn uống lành mạnh
Người bị bệnh gút cần tuân thủ điều trị theo chỉ định của bác sĩ và tái khám, kiểm tra định kì; kiểm soát tốt các bệnh đồng mắc, bởi bệnh gút nếu không được theo dõi và điều trị đúng có thể gây ra nhiều hậu quả, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của người bệnh.
Theo đó, ngoài việc gây đau và hạn chế vận động, bệnh gút còn ảnh hưởng đến người bệnh như: Giảm khả năng và/hoặc ham muốn trong quan hệ tình dục ảnh hưởng xấu đến hôn nhân; tạo nên gánh nặng tâm lý: lo lắng, chán nản, khó chịu, stress…
“Tại khớp, bệnh gút gây tổn thương và biến dạng khớp gây đau mạn tính, hạn chế vận động và cuối cùng có thể phá huỷ hoàn toàn khớp dẫn đến tàn phế. Mặc khác, các hạt tophi bị loét vỡ khiến vi khuẩn xâm nhập vào gây nhiễm trùng da ở khớp, viêm khớp nhiễm trùng hoặc nặng hơn có thể gây nhiễm khuẩn huyết. Đối với thận và đường tiết niệu, sự lắng đọng tinh thể urat ở nhu mô thận có thể gây sỏi thận, ảnh hưởng đến chức năng lọc của thận; tại đường tiết niệu có thể gây ra sỏi đường tiết niệu. Ngoài ra, nhiều nghiên cứu cho thấy, bệnh gút có thể làm xấu thêm và tăng tỉ lệ tử vong các bệnh đồng mắc như bệnh lý tim mạch, thận, rối loạn chuyển hoá (đái tháo đường type 2, hội chứng chuyển hoá, béo phì…)…”, BS CKI Phạm Duy Linh cho hay.
Cũng theo BS Linh, ngoài các yếu tố nguy cơ không thay đổi được như di truyền, chủng tộc, giới tính thì bệnh gút có thể phòng ngừa được bằng cách duy trì cân nặng hợp lý, tập thể dục, uống nhiều nước 2-4 lít nước mỗi/ngày, hạn chế rượu bia và có chế độ ăn uống cân bằng dinh dưỡng.
Theo đó, người dân nên hạn chế hút thuốc lá; hạn chế sử dụng rượu bia và nước uống có cồn khác; hạn chế tất cả các loại nội tạng động vật (gan, thận, lách, tim, não…), các sản phẩm thịt lên men hoặc chế phẩm từ thịt (xúc xích, thịt xông khói, dăm bông…), đồ uống có đường và các carbohydrate tinh chế như bánh kẹo, thực phẩm thêm đường…
Đối với các loại thực phẩm như: Cá (cá cơm, cá ngừ, cá trích, cá hồi…); các loại hải sản (sò, hàu, tôm, cua và trứng cá…); các loại thịt đỏ (bò, dê, cừu, lợn…); các loại thịt gia cầm… thì chỉ nên dùng ở mức độ vừa phải. Đồng thời tăng cường sử dụng các loại thực phẩm như: Trái cây và các loại rau củ; các loại đậu (đậu xanh, đậu đen; đậu nành…) giàu purin nhưng có nguồn protein lành mạnh thay thế nguồn protein động vật; các loại hạt (hạt óc chó, mắc ca, hạnh nhân, điều…); ngũ cốc nguyên hạt (yến mạch, lúa mạch, gạo lứt…); các loại sữa không béo hoặc ít béo; trứng gia cầm…
Hoàn Lê