Tắc tia sữa là nỗi sợ hãi của các mẹ bỉm sữa, theo thống kê có khoảng 20% phụ nữ bị tắc tia sữa và viêm vú sau sinh gây nên tình trạng đau nhức, mệt mỏi và ảnh hưởng đến mục tiêu nuôi con hoàn toàn bằng sữa mẹ. Nhiều trường hợp không được điều trị sớm và hiệu quả có thể gây áp xe tuyến vú, dần dần trở thành các dải xơ hóa hoặc u xơ tuyến vú.
Nguyên nhân tắc tia sữa sau sinh
ThS.ĐD Võ Thị Ngọc Diệp, Bệnh viện Hùng Vương TP.Hồ Chí Minh cho biết, tắc tia sữa còn gọi là tắc tuyến sữa hay tắc ống dẫn sữa, là tình trạng sữa mẹ bị ứ đọng bên trong các ống dẫn sữa ở bầu ngực mà không được đẩy ra ngoài, khiến việc cho con bú gặp nhiều khó khăn cũng như gây đau đớn cho người mẹ.
Thai kỳ tuần 16 cấu trúc sản xuất (nang sữa) đã hoàn thiện để sản xuất những giọt sữa non đầu tiên. Nên ngay khi em bé chào đời sữa đã có sẵn trong bầu ngực và chỉ cần em bé ngậm bú đúng sẽ nhận được sữa mẹ.
Nhiều mẹ lầm tưởng rằng chỉ những trường hợp không cho con bú sữa mẹ mới gặp tình trạng tắc tuyến sữa. Trên thực tế, có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này.
Cho trẻ bú đúng cách cũng giúp hạn chế tắc tia sữa.
Một số nguyên nhân chính dẫn đến hiện tượng tắc tuyến sữa sau sinh, thường gặp là do: Sữa mẹ không được kích thích, có thể là do bé không bú thường xuyên hoặc mẹ cho con bú không đúng cách, bé ngậm bắt vú sai; Sữa mẹ ít dinh dưỡng do ăn uống kiêng khem quá khắc nghiệt theo quan niệm cũ; Mẹ có quá nhiều sữa và nó không được hút hết ra ngoài để chuẩn bị cho đợt sản xuất tiếp theo; Mẹ mang áo ngực quá chặt cũng khiến cho dòng chảy sữa không chảy đều, hay mẹ mang áo ngực quá rộng làm cho bầu ngực chảy xệ và gây áp lực lên tuyến sữa; Mẹ ăn quá nhiều chất béo, dầu mỡ hoặc thức ăn có quá nhiều gia vị; Mẹ có triệu chứng căng thẳng, stress sẽ ảnh hưởng đến việc sản sinh ra hormone và làm dòng sữa chảy chậm…
Cách phòng ngừa tắc tia sữa
Cũng theo ThS.ĐD Võ Thị Ngọc Diệp để phòng tránh, hạn chế tắc tia sữa các mẹ cần cho bé bú ngay sau sinh, bú liên tục và theo nhu cầu của em bé. Trước khi cho bé bú, mẹ nên dùng khăn ấm để chườm ấm bầu ngực. Đồng thời, massage nhẹ nhàng bầu ngực từ trên xuống dưới và từ ngoài vào trong để lưu thông sữa tốt hơn. Massage vai, cổ, gáy.
Nên xoa bóp đầu ti nhẹ nhàng theo vòng tròn nhằm kích thích và khơi thông tia sữa. Cho bé bú ở bên ngực bị tắc trước, sau đó mới chuyển sang bên ngực còn lại.
Sau khi bé bú xong, mẹ nên hút hết sữa còn lại ra ngoài bằng tay hoặc máy hút sữa chuyên dụng để đảm bảo sữa không còn dư trong bầu ngực gây ứ đọng.
Mẹ nên mặc áo ngực thoải mái hoặc hạn chế mặc áo ngực để bầu ngực được thông thoáng hơn, giúp sữa được lưu thông dễ dàng hơn.
Tuy nhiên, đối với những trường hợp tắc tia sữa lâu ngày dẫn đến tình trạng viêm tuyến vú hoặc áp xe vú, mẹ cần thăm khám sớm để được bác sĩ hướng dẫn phương pháp điều trị phù hợp như rạch thoát mủ hoặc sử dụng kháng sinh.
Hướng dẫn cách Massage bầu ngực giúp mẹ có nhiều sữa
• Bước 1: Massage vòng tròn quanh bầu vú.
• Bước 2: Một tay đỡ bầu vú ở phía dưới, một tay mát-xa bầu vú theo chiều từ trên xuống thật nhẹ nhàng để tránh làm tổn thương các tuyến sữa. Mẹ nhớ là không nhấn sâu xuống mà chỉ vuốt nhẹ thôi nhé!
• Bước 3: Dùng đầu ngón cái và ngón trỏ ấn quanh vùng gần đầu vú.
• Bước 4: Dùng khăn lau đầu vú và loại bỏ những chất bám trên đầu vú.
Thanh Tú