Tết Nguyên đán là dịp lễ quan trọng nhất trong năm của người Việt Nam, là thời gian sum họp gia đình, nghỉ ngơi và thưởng thức những món ăn truyền thống. Tuy nhiên, sự phong phú và dư thừa thực phẩm trong ngày Tết cũng là “thử thách” lớn cho vóc dáng và hệ tiêu hóa. Ăn uống khoa học chính là bí quyết giúp giữ dáng và hệ tiêu hóa khỏe mạnh dịp Tết.
Vì sao cơ thể dễ tăng cân và rối loạn tiêu hóa trong dịp Tết?
Dịp Tết, mọi người có thời gian nghỉ ngơi nhiều hơn, thời gian làm việc, lao động chân tay giảm, do đó tiêu hao năng lượng ít hơn so với ngày thường. Bên cạnh đó, việc cung cấp năng lượng cho cơ thể thì ngược lại, bữa ăn ngày tết thường giàu năng lượng hơn ngày thường. Các món ăn truyền thống dịp tết như bánh chưng, bánh tét, thịt kho, giò chả, bánh kẹo, mứt,… đều có năng lượng rất cao, chứa nhiều đường, nhiều tinh bột, chất béo, ít rau xanh, chính là thủ phạm gây tăng cân.
Dịp tết, bên cạnh ăn uống khoa học, mọi người cũng nên tập thể dục nhẹ nhàng như đi bộ, đạp xe,… giúp kiểm soát cân nặng, hỗ trợ tiêu hóa tốt.
Ngoài ra, lịch sinh hoạt dịp Tết cũng thường bị xáo trộn, mọi người có xu hướng ngủ muộn, ít vận động, ăn không đúng bữa, ăn vặt liên tục khi tiếp khách hoặc xem tivi. Nếu tình trạng này kéo dài suốt kỳ nghỉ Tết, việc tăng cân là điều khó tránh khỏi.
Tăng cân gây tích tụ mỡ trên cơ thể như ở bụng, đùi, bắp tay,…khiến cơ thể mất cân đối, ảnh hưởng đến vóc dáng, quần áo cũng chật hơn, khó lựa chọn trang phục, dễ gây tâm lý tự ti, ngại giao tiếp sau tết. Không chỉ thế, tăng cân còn ảnh hưởng tới sức khỏe, vì khi tăng cân nhiều có thể dẫn tới thừa cân, béo phì, làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, đái tháo đường,…
Đối với hệ tiêu hóa, vào dịp Tết, những bữa ăn quá nhiều năng lượng, ăn nhiều loại thực phẩm cùng lúc, ăn không đúng bữa kèm với uống nhiều rượu bia, nước có ga sẽ làm hệ tiêu hóa bị xáo trộn, có thể gây ra tình trạng đầy bụng, khó tiêu, rối loạn tiêu hóa, nặng hơn thì gây ra các bệnh về đường tiêu hóa khác như bệnh viêm loét dạ dày, đại tràng,...
Ăn uống khoa học – bí quyết giữ dáng và hệ tiêu hóa khỏe mạnh dịp Tết
Ăn uống khoa học không chỉ giúp giữ vóc dáng thon gọn, khỏe khoắn mà hệ tiêu hóa cũng được “giảm tải”, giúp cơ thể hấp thu dưỡng chất tốt hơn và tránh các vấn đề như đầy bụng, khó tiêu, rối loạn tiêu hóa.
Để Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 trọn vẹn niềm vui, không bị tăng cân hay gặp các vấn đề sức khỏe về hệ tiêu hóa, người dân cần thực hành bí quyết ăn uống khoa học sau đây:
Đầu tiên, cần đảm bảo bữa ăn cân đối 4 nhóm dưỡng chất gồm: chất bột đường (cơm, bún, phở,…), nhóm chất đạm (thịt, cá, trứng,…), nhóm chất béo (dầu, mỡ,..) và nhóm vitamin và khoáng chất (rau, củ, quả). Trong những ngày tết, bánh chưng, bánh tét là món không thể thiếu, nhưng nên ăn với lượng vừa phải và kết hợp cùng dưa hành, rau xanh giúp cân bằng các nhóm chất dinh dưỡng; ưu tiên các món luộc, hấp thay vì chiên rán nhiều dầu mỡ để tránh tăng cân. Các loại mứt, bánh kẹo chứa nhiều đường chỉ nên ăn với lượng nhỏ. Nên ăn nhiều rau củ quả, chúng không chỉ giúp “giải ngán” mà còn chứa nhiều chất xơ, vitamin và khoáng chất giúp hỗ trợ hệ tiêu hóa và tăng sức đề kháng.
Thứ hai, cần ăn đúng bữa và không bỏ bữa. Dù sinh hoạt ngày tết có thay đổi, chúng ta vẫn nên cố gắng duy trì ba bữa chính trong ngày. Bỏ bữa dễ khiến cơ thể có xu hướng ăn bù vào bữa sau gây quá tải cho hệ tiêu hóa hoặc giữa các bữa sẽ tìm ăn các món ăn vặt nhiều đường, nhiều năng lượng dễ ăn gây tăng cân. Ăn uống điều độ còn giúp tránh được các cơn đau thượng vị hoặc tái phát viêm loét dạ dày do để bụng quá đói hoặc quá no đột ngột.
Thứ ba, kiểm soát khẩu phần ăn. Tránh ăn thật nhiều trong một bữa chỉ vì nghĩ rằng “món ngon chỉ có dịp Tết” vì có thể khiến cơ thể tăng cân không kiểm soát.
Cuối cùng, cần uống đủ nước (>2 lít nước/ngày) giúp thanh lọc cơ thể, hỗ trợ tiêu hóa và giảm cảm giác thèm ăn vặt.
Ngoài ra, đối với người thừa cân béo phì, người mắc các bệnh mạn tính liên quan đến dinh dưỡng như đái tháo đường, tăng huyết áp,... cần tuân thủ chế độ dinh dưỡng theo tư vấn của bác sĩ điều trị.
ThS. BS. Hồ Thị Hồng