Thực tế, không ít người chỉ đến cơ sở y tế khi cơ thể đã xuất hiện triệu chứng bất thường. Trong khi đó, nhiều bệnh như tăng huyết áp, đái tháo đường, tim mạch hay ung thư thường diễn tiến âm thầm và chỉ được phát hiện ở giai đoạn muộn, khiến việc điều trị trở nên khó khăn, tốn kém và làm giảm chất lượng cuộc sống.
Từ ngày 1/7/2026, lần đầu tiên việc khám sức khỏe định kỳ cho người dân được quy định trong Luật Phòng bệnh. Đây là bước tiến quan trọng trong đổi mới hệ thống y tế, đánh dấu sự chuyển dịch từ tư duy "chữa bệnh" sang "chủ động phòng bệnh", lấy người dân làm trung tâm trong công tác chăm sóc và bảo vệ sức khỏe.
Luật Phòng bệnh quy định những gì về khám sức khỏe định kỳ?
Theo Luật Phòng bệnh, việc khám sức khỏe định kỳ cho người dân được Nhà nước tổ chức thực hiện theo lộ trình, phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội và khả năng của hệ thống y tế theo quy định của Luật Phòng bệnh và các văn bản hướng dẫn. Quy định này tạo cơ sở pháp lý để từng bước triển khai quản lý sức khỏe toàn dân, giúp mỗi người dân được theo dõi sức khỏe thường xuyên, liên tục ngay từ cộng đồng.
Khám sức khỏe định kỳ không chỉ nhằm phát hiện bệnh mà còn giúp đánh giá toàn diện tình trạng sức khỏe của mỗi người, phát hiện sớm bệnh truyền nhiễm và bệnh không lây nhiễm, xác định các yếu tố nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe, tư vấn chế độ dinh dưỡng, vận động và thay đổi lối sống phù hợp, theo dõi sức khỏe liên tục theo từng giai đoạn của cuộc đời.
Thông qua khám sức khỏe định kỳ, người dân sẽ được tư vấn, hướng dẫn chăm sóc sức khỏe phù hợp với độ tuổi, giới tính, nghề nghiệp và các yếu tố nguy cơ của bản thân.
Hồ sơ sức khỏe điện tử – Nền tảng quản lý sức khỏe lâu dài
Một điểm mới đáng chú ý của Luật Phòng bệnh là gắn khám sức khỏe định kỳ với việc quản lý hồ sơ sức khỏe điện tử. Sau mỗi lần khám, các thông tin như chỉ số sức khỏe, tiền sử bệnh tật, kết quả xét nghiệm, tình trạng tiêm chủng và các dữ liệu liên quan sẽ được cập nhật vào hồ sơ sức khỏe điện tử của mỗi người dân theo quy định.
Việc quản lý dữ liệu sức khỏe liên tục giúp cán bộ y tế theo dõi diễn biến sức khỏe, phát hiện sớm nguy cơ mắc bệnh, xây dựng kế hoạch chăm sóc phù hợp và bảo đảm tính liên thông giữa các cơ sở y tế.
Đối với người dân, hồ sơ sức khỏe điện tử giúp giảm thời gian khai báo thông tin, hạn chế thực hiện lại các xét nghiệm không cần thiết và tạo thuận lợi khi khám, chữa bệnh ở các tuyến.
Người dân được hưởng lợi gì?
Khám sức khỏe định kỳ mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho người dân như phát hiện bệnh từ giai đoạn sớm để điều trị kịp thời, kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ gây bệnh, giảm nguy cơ biến chứng, tàn tật và tử vong do bệnh mạn tính, tiết kiệm chi phí điều trị cho người bệnh và gia đình, nâng cao chất lượng cuộc sống và kéo dài tuổi thọ.
Đối với ngành y tế, việc quản lý sức khỏe toàn dân thông qua khám sức khỏe định kỳ và hồ sơ sức khỏe điện tử sẽ tạo cơ sở dự báo mô hình bệnh tật, xây dựng chính sách y tế phù hợp và triển khai hiệu quả các chương trình phòng bệnh.
Y tế cơ sở giữ vai trò nòng cốt
Để triển khai hiệu quả chủ trương khám sức khỏe định kỳ cho toàn dân, mạng lưới y tế cơ sở giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Các trạm y tế, trung tâm y tế và cơ sở khám bệnh, chữa bệnh sẽ từng bước phối hợp thực hiện khám sức khỏe, quản lý sức khỏe người dân, tư vấn phòng bệnh, phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ và theo dõi bệnh mạn tính tại cộng đồng.
Việc phát huy vai trò của y tế cơ sở sẽ giúp người dân tiếp cận dịch vụ y tế thuận lợi hơn ngay tại nơi sinh sống, đồng thời góp phần giảm quá tải cho các bệnh viện tuyến trên.
Đồng Nai chủ động triển khai khám sức khỏe định kỳ cho người dân
Cùng với việc Luật Phòng bệnh chính thức có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, thành phố Đồng Nai đã sớm cụ thể hóa chủ trương của Trung ương bằng việc ban hành Kế hoạch số 116/KH-UBND ngày 25/6/2026 về triển khai khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần cho người dân trên địa bàn thành phố Đồng Nai năm 2026.
Kế hoạch đặt mục tiêu tổ chức khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí cho người dân theo lộ trình phù hợp; từng bước tiến tới quản lý sức khỏe toàn dân theo vòng đời; phát hiện sớm bệnh tật, nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe ban đầu và xây dựng hệ thống dữ liệu sức khỏe dân cư đồng bộ, phục vụ mục tiêu phát triển thành phố Đồng Nai hiện đại, văn minh và đáng sống.
Theo kế hoạch, thành phố Đồng Nai phấn đấu hoàn thành các chỉ tiêu khám sức khoẻ cho người dân đến hết năm 2026:
-100% người dân được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất một lần trong năm và duy trì thực hiện trong các năm tiếp theo.
-100% người dân được khám sức khỏe có dữ liệu được cập nhật vào Hồ sơ sức khỏe điện tử và Sổ sức khỏe điện tử trên ứng dụng VNeID.
-100% trạm y tế xã, phường tham gia quản lý sức khỏe người dân; theo dõi, tư vấn và quản lý các trường hợp có nguy cơ hoặc mắc bệnh không lây nhiễm tại cộng đồng.
-100% học sinh được kiểm tra sức khỏe đầu năm học theo quy định; tăng cường quản lý dinh dưỡng, sức khỏe học đường và chăm sóc sức khỏe tâm thần.
-100% doanh nghiệp thực hiện khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc cho người lao động theo quy định của pháp luật.
Kế hoạch được triển khai từ ngày 01/7/2026 đến hết ngày 31/12/2026, với tổng kinh phí dự kiến hơn 1.348 tỷ đồng. Đây là nguồn lực quan trọng thể hiện quyết tâm của thành phố Đồng Nai trong việc hiện thực hóa chủ trương “Khám sức khỏe định kỳ cho toàn dân”, góp phần chuyển mạnh từ chăm sóc sức khỏe khi đã mắc bệnh sang chủ động phòng bệnh, quản lý sức khỏe liên tục và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.
Người dân cần làm gì?
Để bảo vệ sức khỏe của bản thân và gia đình, mỗi người dân nên chủ động theo dõi các thông tin hướng dẫn của cơ quan y tế về việc triển khai khám sức khỏe định kỳ tại địa phương, tham gia khám sức khỏe định kỳ khi được tổ chức theo kế hoạch; cung cấp đầy đủ, chính xác thông tin phục vụ việc lập và cập nhật hồ sơ sức khỏe điện tử, thực hiện nghiêm các khuyến cáo của cán bộ y tế về dinh dưỡng, vận động, tiêm chủng và thay đổi lối sống lành mạnh.
Việc đưa khám sức khỏe định kỳ vào Luật Phòng bệnh và sự chủ động triển khai của thành phố Đồng Nai là bước tiến quan trọng trong đổi mới hệ thống y tế, lấy người dân làm trung tâm của công tác chăm sóc sức khỏe. Khi mỗi người dân được khám sức khỏe định kỳ, được quản lý bằng hồ sơ sức khỏe điện tử và được theo dõi sức khỏe liên tục ngay từ cộng đồng, bệnh tật sẽ được phát hiện sớm hơn, điều trị hiệu quả hơn và chi phí y tế cũng giảm đáng kể.
Chủ động tham gia khám sức khỏe định kỳ không chỉ là bảo vệ sức khỏe của bản thân và gia đình mà còn góp phần xây dựng một cộng đồng khỏe mạnh, một thành phố Đồng Nai phát triển bền vững, hiện đại và đáng sống.
Bích Ngọc