Ngày 01/4/2026, Bộ Y tế đã ban hành Công văn số 2236/BYT-ATTP yêu cầu tăng cường kiểm tra, bảo đảm an toàn thực phẩm tại bếp ăn tập thể và bếp ăn trường học. Những nội dung trọng tâm bao gồm:
Kiểm soát chặt nguồn gốc nguyên liệu, thực phẩm
Theo đó, thực phẩm đưa vào bếp ăn tập thể, trường học và cơ sở cung cấp suất ăn phải có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng, được cung cấp từ các cơ sở đáp ứng quy định về an toàn thực phẩm. Đơn vị cần lưu giữ hợp đồng, hóa đơn, chứng từ và thông tin nhà cung cấp để phục vụ truy xuất nguồn gốc khi cần thiết. Không sử dụng thực phẩm ôi thiu, hết hạn, không rõ nguồn gốc hoặc có dấu hiệu bất thường. Bộ Y tế đặc biệt yêu cầu người đứng đầu cơ sở phải có khả năng cung cấp thông tin về nguồn nguyên liệu khi xảy ra sự cố an toàn thực phẩm.
Bảo đảm điều kiện vệ sinh tại khu vực chế biến
Bếp ăn phải được bố trí theo nguyên tắc hạn chế nhiễm chéo giữa thực phẩm sống và thực phẩm đã chế biến; có đủ nước sạch, dụng cụ chứa rác, hệ thống thoát nước, khu vực rửa tay và điều kiện phòng chống côn trùng, động vật gây hại. Nhà ăn, khu vực chế biến phải được vệ sinh thường xuyên, thông thoáng và đủ ánh sáng. Đây là những yêu cầu được quy định trong Luật An toàn thực phẩm.
Thực hiện nghiêm quy trình chế biến một chiều
Nguyên liệu cần được tiếp nhận, sơ chế, chế biến, chia suất và phục vụ theo quy trình hợp lý, hạn chế tối đa nguy cơ nhiễm chéo. Thực phẩm sống và thực phẩm chín phải sử dụng dụng cụ riêng; thức ăn sau chế biến cần được che đậy, bảo quản đúng điều kiện và sử dụng trong thời gian phù hợp. Thực tế tại các bếp ăn trường học, Bộ Y tế cũng nhấn mạnh việc bố trí quy trình một chiều, tách biệt khu sơ chế và khu chế biến.
Thực hiện kiểm thực, lưu mẫu và giám sát suất ăn
Các bếp ăn tập thể, bếp ăn trường học cần thực hiện đầy đủ các biện pháp kiểm soát an toàn thực phẩm theo quy định; đặc biệt chú trọng giao nhận nguyên liệu, quá trình chế biến, bảo quản, vận chuyển, kiểm thực và lưu mẫu thực phẩm để phục vụ truy xuất, điều tra khi xảy ra sự cố. Đây là một trong những nội dung Bộ Y tế yêu cầu tăng cường kiểm tra, giám sát tại bếp ăn tập thể và cơ sở cung cấp suất ăn sẵn.
Người chế biến thực phẩm phải thực hành vệ sinh tốt
Nhân viên trực tiếp chế biến, chia thức ăn phải tuân thủ vệ sinh cá nhân, rửa tay đúng cách, sử dụng trang phục bảo hộ phù hợp và được hướng dẫn, tập huấn kiến thức an toàn thực phẩm. Khi có biểu hiện bệnh có nguy cơ ảnh hưởng đến an toàn thực phẩm, không nên trực tiếp tham gia chế biến, chia suất ăn.
Đối với trường học, cần thường xuyên tuyên truyền kiến thức phòng chống ngộ độc thực phẩm cho cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh.
Cơ sở cung cấp suất ăn phải kiểm soát cả quá trình vận chuyển
Đối với suất ăn được chế biến từ nơi khác rồi vận chuyển đến trường học, doanh nghiệp hoặc cơ quan, nguy cơ không chỉ nằm ở khâu chế biến mà còn ở chia suất, đóng gói, bảo quản, vận chuyển và giao nhận. Phương tiện, dụng cụ chứa đựng thực phẩm phải sạch, phù hợp, hạn chế nhiễm bẩn và bảo đảm điều kiện cần thiết trong suốt quá trình vận chuyển. Bộ Y tế yêu cầu giám sát toàn bộ chuỗi này tại các cơ sở cung cấp suất ăn sẵn.
Đề cao trách nhiệm của người đứng đầu
Người đứng đầu trường học, doanh nghiệp, cơ quan có bếp ăn tập thể và chủ cơ sở cung cấp suất ăn phải chịu trách nhiệm trong việc tổ chức và duy trì các điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm. Luật An toàn thực phẩm quy định người đứng đầu đơn vị có bếp ăn tập thể có trách nhiệm bảo đảm an toàn thực phẩm.
Đối với trường học, cần phát huy vai trò của Ban Giám hiệu, nhân viên y tế trường học và đại diện cha mẹ học sinh trong giám sát nguồn thực phẩm và hoạt động của bếp ăn. Bộ Y tế cũng yêu cầu huy động đại diện cha mẹ học sinh và các tổ chức trong trường tham gia giám sát an toàn thực phẩm.
Chủ động phát hiện và xử trí sự cố
Khi nhiều người sau ăn xuất hiện các triệu chứng bất thường như đau bụng, buồn nôn, nôn, tiêu chảy, sốt hoặc các dấu hiệu nghi ngờ ngộ độc, cơ sở cần ngừng sử dụng ngay thực phẩm nghi ngờ, tổ chức cấp cứu người bệnh, báo cơ quan y tế và bảo quản mẫu thức ăn, nguyên liệu liên quan để phục vụ điều tra. Bộ Y tế yêu cầu các địa phương và đơn vị chuẩn bị sẵn phương án, lực lượng và nguồn lực để xử lý kịp thời khi xảy ra ngộ độc thực phẩm.
Bích Ngọc