Lộc Quang là một xã vùng sâu, vùng xa với hơn 26.000 dân, phần lớn là đồng bào dân tộc thiểu số. Địa hình cách trở, đời sống còn nhiều khó khăn khiến việc đưa trẻ đến trạm y tế tiêm chủng từng là nỗi trăn trở của không ít gia đình.
Điểm tiêm chủng ngoại trạm tại xã Lộc Quang.
Tuy nhiên, kể từ khi Trạm Y tế xã Lộc Quang (thuộc Trung tâm Y tế khu vực Lộc Ninh) triển khai mô hình tiêm chủng lưu động, diện mạo công tác chăm sóc sức khỏe trẻ em tại địa phương đang từng bước chuyển biến tích cực.
Quyết tâm đưa vắc xin đến gần dân
BS.CKI Trần Văn Thi, Trưởng Trạm Y tế xã Lộc Quang cho biết, toàn xã có khoảng 750 trẻ trong độ tuổi tiêm chủng. Tuy phần lớn phụ huynh đã chủ động đưa con đến trạm y tế tiêm ngừa, nhưng vẫn còn không ít người, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số vì điều kiện kinh tế, phụ huynh đi làm nên không thể đưa trẻ đến trạm.
“Có những hộ ở cách trạm hơn 10km, đường sá đi lại rất khó khăn, mùa mưa thì lầy lội. Nhiều người ngại đưa con đi tiêm vì sợ con sốt, không ai trông. Dẫn đến tỷ lệ tiêm chủng cho trẻ trước đây rất thấp” – BS Thi chia sẻ.
Trước thực trạng này, năm 2024, trạm đã mạnh dạn triển khai mô hình tiêm chủng lưu động. Theo đó, mỗi tháng trạm rà soát các ấp có tỷ lệ tiêm chủng thấp, lập danh sách trẻ chưa tiêm, phối hợp với trưởng ấp và công tác viên y tế thôn bản thông báo đến từng hộ dân. Một tổ tiêm lưu động được thành lập tại ấp sẽ trực tiếp đến để tiêm vắc xin cho trẻ.
“Mục tiêu của trạm là nâng tỷ lệ tiêm chủng đầy đủ cho trẻ em đồng bào cuối năm 2025 lên 80% – một chỉ tiêu rất khó nhưng chúng tôi quyết tâm làm” - BS Thi nói.
Theo BS Thi, việc triển khai mô hình không hề dễ dàng. Bất đồng ngôn ngữ, tâm lý e ngại và niềm tin chưa vững khiến nhiều người dân ban đầu còn dè dặt. Do đó, trạm phối hợp chặt chẽ với các ban ngành, đoàn thể, các trường mẫu giáo tuyên truyền, giải thích để phụ huynh hiểu lợi ích của vắc xin để cho trẻ đi tiêm.
“Tuyên truyền không thể làm trong ngày một ngày hai. Chúng tôi xác định phải bền bỉ, từ trường học đến từng hộ dân. Phải kiên trì, gần dân, sát dân và làm bằng cái tâm thì mới được người dân tin tưởng. Nhờ đó, dần dần bà con hiểu ra, tin tưởng hơn và hợp tác tốt hơn” - BS Thi chia sẻ.
Một lợi thế nữa là, trạm được Trung tâm Y tế khu vực (TTYTKV) Lộc Ninh hỗ trợ về chuyên môn, tập huấn kỹ năng bảo quản vắc xin, đảm bảo quy trình tiêm an toàn, đầy đủ trang thiết bị, vật tư y tế. Việc khám sàng lọc kỹ lưỡng trước tiêm cũng giúp giảm thiểu các phản ứng phụ, tăng sự yên tâm của người dân.
Những tác động tích cực
Theo BS Thi, sau một năm triển khai, tỷ lệ tiêm chủng đầy đủ cho trẻ em đồng bào dân tộc tại xã tăng từ 50% lên 60–70%. Đặc biệt, tinh thần tin tưởng và thiện cảm của người dân dành cho nhân viên y tế ngày một rõ rệt.
Chị Thị Cha Rách (ấp Bù Linh) xúc động chia sẻ: “Trước đây đường đất xa xôi, xe cộ không có, nhớ ngày tiêm cũng khó. Mỗi lần đưa con đi là mất buổi làm, tốn tiền xăng. Bây giờ trạm về tận ấp tiêm, bà con ai cũng vui, vừa không lo mất việc, vừa tiết kiệm được chi phí. Chúng tôi mong muốn nhiều chương trình khác cũng được triển khai tại các thôn, ấp để người dân được hưởng lợi”.
Theo BS Thi, trạm sẽ duy trì mô hình tiêm chủng lưu động đến khi không còn trẻ nào tiêm chủng trên địa bàn. Ngoài ra, nếu có điều kiện, các chương trình y tế quốc gia khác cũng sẽ được triển khai theo hướng gần dân, sát dân hơn.
BS.CKI Lê Giấy, Phó Giám đốc TTYTKV Lộc Ninh cho biết, đây là mô hình rất hiệu quả, phù hợp với đặc thù vùng sâu, vùng xa. Trước đây, tỷ lệ tiêm chủng cho trẻ thấp. Từ khi áp dụng mô hình tiêm lưu động, tỷ lệ này đã tăng đáng kể. Điều đó góp phần quan trọng trong việc phòng chống dịch bệnh, nâng cao sức khỏe cộng đồng và thu hẹp khoảng cách tiếp cận y tế giữa các vùng miền.
“Mô hình cần được duy trì và nhân rộng ra các xã có điều kiện tương tự để tăng tỷ lệ bao phủ vắc xin. Trung tâm đang xây dựng kế hoạch mở rộng mô hình này sang các xã khác – đặc biệt là những nơi có địa bàn xa, tỷ lệ tiêm chủng thấp, dân cư chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số và có nhu cầu thực tế. Điều quan trọng để mô hình thành công chính là sự phối hợp chặt chẽ giữa trạm y tế, chính quyền địa phương và người dân” - BS Giấy nhấn mạnh.
Sao Mai